MUŞ MALAZGİRT YÖRESİ HALI YASTIKLARI

Author:

Year-Number: 2022-124
Number of pages: 255-276
Mendeley EndNote Alıntı Yap

Abstract

Geçmişten günümüze gündelik yaşamın olmazsa olmazı halı, kilim ve benzeri dokumalar, yakın zamana kadar bu bölgede dokunmuştur. Yöre halkının çoğunlukla kendi ihtiyaçları için ürettiği bu ürünler artık dokunmamaktadır. Makine halılarının yaygın kullanımı, ev tekstili ve mobilyaların değişimi, el dokuma ürünlerine ilgiyi ve ihtiyacı ortadan kaldırmıştır. Yöre dokumaları, kullanım alanına göre yaygı, seccade, yastık ve minder olarak dokunmuştur. Günümüzde el dokuma ürünlerinden yaygıların bir kısmı camilere vakfedilirken bir kısmı da evlerin depo ve kilerlerinde saklanmaktadır. Halı yastıkların ise tamamı evlerde bulunmuştur. Malazgirt’te yakın zamana kadar halı yastık kullanımı devam etmekte iken günümüzde artık kullanılmamaktadır. Halı seccadeler ise camilerde ve yaygın olmamakla birlikte evlerde dini ritüeller için kullanılmaktadır. Yapılan bu çalışmada, Malazgirt yöresi halı yastıklarının nitel ve nicel verilerini saptamak, bölge dokumacılığı, kültürü, yaşamı hakkında bilgi edinmek ve aynı zamanda üretimi durmuş ve literatürde yeteri kadar örneği bulunmayan yöre dokumacılığı hakkında örnek toplamak hedeflenmiştir. Bu amaçla 2015 ve 2020-2021 yıllarında bölgede alan araştırması yapılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda birçok yaygı, seccade ve yastık dokuma bulunmuştur. Bu dokumalardan 31’i halı yastıktır. Yastık dokumaların teknik yapısı, malzeme ve desen özellikleri incelenmiştir. Dokumalar hakkındaki bilgiler, dokumacılar ya da varislerinden elde edilmiştir. Motif ve desen isimleri ise ya unutulmuş ya da bilinmemektedir.

Keywords

Abstract

Carpets, rugs, and similar hand-woven products are one of the indispensable products of our daily life from past to present, and they were also woven in the Malazgirt region of Muş until recently. The widespread use of machine-made carpets and the change of home textiles and furniture have eliminated the interest and need for hand-woven products. Re-gional weavings are woven as mats, prayer rugs, pillows, and cushions according to the usage area. Rugs from hand-woven products are donated to mosques or kept in ware-houses and cellars of houses. All the carpet pillows were found in the houses. Until recently, the use of carpet pillows continued in Manzikert, but it is no longer used today. Carpet prayer rugs are used for religious rituals in mosques and rarely in homes. In this study, it is aimed to determine the qualitative and quantitative data of the carpet pillows of the Malazgirt region, to obtain information about the weaving, culture, and life of the region, and to collect examples about the weaving of the region, whose production has stopped and there are not enough examples in the literature. For this purpose, field research was conducted in the region in 2015 and 2020-2021. As a result of the research, many mats, prayer rugs and pillow weavings were found, 31 of which are carpet pillows. The technical structure, material and pattern properties of pillow weavings were examined. Information about weaving was obtained from the weavers or their heirs. Motif and pattern names are either forgotten or unknown.

Keywords