AMBALAJ TASARIMINDA SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK İÇİN DOĞADAN İLHAM: BİYOMİMİKRİ YAKLAŞIMI

Author:

Number of pages: 136-153
Year-Number: 2021-121

Abstract

Bir ürünün yaşam döngüsü, ürün için gerekli hammaddelerin sağlanmasından ürünün tüketilmesine ve atık olarak doğaya karışmasına kadar olan süreci kapsar. Bu bağlamda tasarımcılar, sadece ürünü değil, tasarladıkları ürünün yaşam döngüsünün tüm aşamalarını tasarlamaktadırlar. Kullandığımız ambalajların çoğu içindeki tüketim malzemeleri kullanıldığında işlevini kaybetmektedir ve çöpe atılmaktadır. Gün geçtikçe artan tüketimle birlikte büyüyen sorunlarımızdan biri de her gün çok sayıda ambalajın üretilip atılması ve geri dönüşüm fırsatı olan ambalajların çok az bir kısmının dönüştürülebilmesidir. Yaşamın sürdürülmesini sağlayan doğal kaynakların sınırlı olması ve insan tarafından yapılan müdahalelerle doğada dönüşü olmayan hasarların gerçekleşmesi insanlığın en başlıca problemlerinden biridir. Biyolog Janine Benyus’un “Doğadan Esinlenen Yenilik" adlı kitabında ilk defa kullandığı biyomimikri kavramı, doğanın zaten çözmüş olduğu bir insan sorununu çözmenin bir yolunu bulmak için doğadan ilham alan bir tasarım aracıdır.  Biyomimetik tasarım, tasarımcıların disiplinler arası iş birliği ile karşılaştıkları sorunları çözmek için doğanın geliştirdiği çözümlerden esinlenerek ortaya konan, sürdürülebilir çözümler getiren buluş ve tasarımları içermektedir. Tasarım sürecinde, ambalajın yaşam döngüsünü dikkate alarak, doğanın yapı ve inşa süreçlerini ilham kaynağı olarak alan az sayıda çalışma bulunmaktadır ve farklı tasarım alanlarında biyomimikri uygulama biçimleriyle ilgili araştırmalar devam etmektedir. Bu makalenin amacı, bir ambalajın sürdürülebilir olarak tasarlanabilmesi için biyomimikri yaklaşımının nasıl bir ilham kaynağı olarak kullanılabileceğine dair çalışmaları ortaya koymaktır. Bu çalışmada, biyomimikri ve ambalaj tasarımı ve sürdürülebilirlik üzerine literatür taraması yapılmıştır. Ambalaj tasarımında biyomimikrinin nasıl bir katkı sağladığı, çözüm için ne gibi çalışmaların gerçekleştirildiği gibi konular ele alınarak değerlendirilmeye çalışılmıştır. Grafik tasarım alanında,  doğayı model almak; insana ilişkin sorunlara sürdürülebilir çözümler getirmek amacıyla doğanın biçim, süreç ve sistemini model olarak kullanılarak tasarım çözümleri geliştirilebilir. Bir ambalaj tasarımda kullanılan yöntemlerde yapılacak iyileştirmeler sayesinde çevresel yük azaltılabilir. Hangi alandan olursa olsun tasarımcıların tasarım süreçlerinde üretim ve tüketim alışkanlıklarının yıkıcı taraflarına dikkat çekip etki yaratabileceği, çevreye duyarlı malzemeleri araştırıp kullanarak çevreye ilişkin çözüm önerilerini sunabileceği düşünülmektedir.

Keywords

Abstract

The life cycle of a product covers the process from providing the necessary raw materials for the product to consuming the product and mixing it with nature as waste. In this context, designers design not only the product, but all stages of the life cycle of the product they design. Most of the consumables in the packaging we use lose their function when used and are thrown away. One of our problems that grows with the increasing consumption day by day is the production and disposal of a large number of packages every day and the recycling of a very small part of the packages that have the opportunity to be recycled. One of the main problems of humanity is that the natural resources that ensure the continuation of life are limited and the irreversible damage to nature caused by human interventions. The concept of biomimicry, first used by biologist Janine Benyus in her book “Nature-Inspired Innovation,” is a nature-inspired design tool to find a way to solve a human problem that nature has already solved.  Biomimetic design includes inventions and designs that bring sustainable solutions, inspired by the solutions developed by nature to solve the problems that designers face with interdisciplinary cooperation. In the design process, there are few studies that take the building and construction processes of nature as a source of inspiration, taking into account the life cycle of the packaging, and research on the application forms of biomimicry in different design areas continues. The purpose of this article is to present studies on how the biomimicry approach can be used as a source of inspiration for a sustainable packaging design. In this study, a literature review on biomimicry and packaging design and sustainability was conducted. The contribution of biomimicry in packaging design and what kind of work has been done for a solution have been tried to be evaluated. Taking nature as a model in the field of graphic design; In order to bring sustainable solutions to human problems, design solutions can be developed by using the form, process and system of nature as a model. The environmental burden can be reduced through improvements in the methods used in a packaging design. It is thought that designers from any field can draw attention to the destructive aspects of production and consumption habits in the design process and create an impact, and offer solutions for the environment by researching and using environmentally friendly materials.

Keywords