ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİNİN (AHP) MATEMATİKSEL YAPISI,
MATHEMATICAL STRUCTURE OF ANALYTICAL HIERARCHY PROCESS

Author:

Number of pages : 18-26

Abstract

Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri, karar problemlerine optimal çözümler bulmak amacıyla kullanılır. Bu yöntemler, karar vericilere; alternatiflerin gruplandırılarak kriterlere göre sıralanması ve en uygun alternatifin belirlenmesi imkanlarını sağlar. Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP), problemlerin hiyerarşik yapıda modellenebilmesini sağlayan en önemli yöntemdir. Öyle ki bu yöntem; problemlerin amaç, kriterler, alt kriterler ve alternatifler hiyerarşisi kurularak çözülmesini sağlar. AHP Yönteminin mantığı; ortaya konan amacın gerçekleştirilmesi adına seçim yapılabilecek alternatiflerin belirlenmesi ve ağırlıkları saptanmış olan kriterlerin birer ölçüt olarak değerlendirilmesidir. Bununla birlikte AHP, hem objektif hem sübjektif düşünceleri karar sürecine dahil eder. AHP Yönteminin diğer yöntemlerden farkı; problemi bileşenlere ayırması ve bu bileşenleri hiyerarşik biçimde düzenlemesidir. Yine diğer yöntemlerden farklı olarak, AHP, nicel faktörlerin yanı sıra nitel faktörleri de sürece dahil eder. Günümüzde AHP Yöntemi, özellikle planlama, kaynak tahsisi, fayda/maliyet analizi, optimizasyon alanlarında sıklıkla uygulanmaktadır; bankacılık sektöründe performans değerlemeden en uygun tedarikçi seçimi konusuna kadar birçok alanda kullanılmaktadır. Bu çalışmada, Profesör Thomas L. SAATY tarafından geliştirilen Analitik Hiyerarşik Proses Yönteminin yapısı incelenmiş ve diğer yöntemlere göre üstün yanları açıklanmıştır, Expert Choice yazılımı hakkında bilgi verilmiştir.

Keywords

Abstract

Multiple Criteria Decision Making Methods are used to find optimal solutions to decision problems. These methods allow decision makers to classify the alternatives and sorting them according to the criteria and determine the most suitable alternative. Analytical Hierarchy Process (AHP) is the most important method that enables problems to be modeled in a hierarchical structure. So much so that this method ensures that problems are solved by establishing a hierarchy of purpose, criteria, sub-criteria and alternatives. The logic of the AHP Method is to determine the alternatives to choose from in order to realize the purpose set out and to evaluate the criteria whose weights are determined as a benchmark. However, AHP includes both objective and subjective opinions in the decision process. The difference of AHP Method from other methods is that it decomposes the problem and organizes these components hierarchically. Unlike other methods, AHP includes qualitative factors as well as quantitative factors in to the process. Today, AHP Method is frequently applied especially in the areas of planning, resource allocation, cost/benefit analysis and optimization. It is used in many areas, from performance assesment in the banking sector to selecting the most suitable supplier. In this study, the structure of the Analytical Hierarchy Process Method developed by Professor Thomas L. SAATY have been examined and its advantages compared to other methods have been explained, information about Expert Choice Software Program has been given.

Keywords