MENA BÖLGESİNDE KALKINMA SORUNU: HOLLANDA HASTALIĞI VE İKTİSADİ GÜVENLİKLEŞTİRME BOYUTU

Author:

Number of pages: 81-93
Year-Number: 2018-86

Abstract

MENA bölgesi -zengin enerji kaynaklarına sahip olmasına rağmen- azgelişmişlik sorununun sürekliliği açısından ilginç bir örnektir. Bu bölge, dünya ekonomisinin yaşam sıvısını (özellikle petrol ve doğalgaz) sağlarken, kendisi çoğu zaman yaşayabilme savaşı vermekte ve sık sık hastalanmaktadır. Bu çelişkinin ekonomik açıdan iki önemli belirleyicisi bulunmaktadır: Hollanda hastalığı (HH) ve İktisadi güvenlikleştirme (İG) sorunu. İG sorunu en basit tanımla uluslararası veya ulusal güvenliğin sağlanmasında iktisadi faktörlerin önemini bize anlatmaktadır. Enerji güvenliği bu açıdan önemli bir iktisadi güvenlikleştirme unsurudur. Bölge bu nedenle sürekli büyük güçlerin sürekli çatışma alanı olurken, sahip olunan zenginlik toplumsal ve siyasal yapının özgürleşmesini de –yine zıt şekilde- engellemektedir. Çünkü zenginlik kaynaklarının sahipliğine dayalı siyasi güç yapısı, aynı zamanda bu gücü, bu yapının sürdürülmesi- güvenliğin sağlanabilmesi- için kullanabilmektedir. Diğer yandan HH sorunu, ani zenginleşme kaynağına kavuşan ekonomilere vurgu yapan olumsuz bir terimdir. Bu zenginleşme sonucunda bu sahip olunan kaynak üzerinde üretim yoğunlaşması yaşanırken, diğer üretim alanları ise gelişememektedir. Bunun sonucunda bu ekonomilerde sürdürülebilir kalkınma sorunu ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle Ortadoğu ülkelerinin bu noktada çözüm anahtarı “bilgi”ye dayalı bir kalkınma arayışından başka bir şey olmamaktadır.

Keywords

Abstract

Mıddle Eastern area is -despite having rich energy resources- an interesting example of underdevelopment problem. This region provides the liquid of life (especially petrol); However, it often has to struggle to survive and frequently gets sick. For this region, it is a contradiction that the petrol is a way to poverty instead of prosperousness. This paradox are economically the most important determinant: “Dutch Disease” and “Economıc Securitization” problem. Economic securitization simply tell us the importance of the economic factor in ensuring international/national security. Energy security is an important element of economic securitization in this regard. Region is therefore an area of constant conflict consistently great power. Besides, this wealth -as opposed- hinders social and political structures of the liberation. Because, political power structure based on the ownership of the sources of wealth, can use this power -to ensure safety- to maintain this structure also. But the Dutch Disease is a negative term emphasis on the economy gained sudden enrichment source. This results in the enrichment, while there was ownership of these resources focus on production, other production areas are being developed. So, there arises the problem of sustainable development in the economy. At this point the key solution to the Middle East countries is 'knowledge' which is based on a quest for development.

Keywords