TACUİNUM SANTİTATİS RESİMLERİ ARACILIĞIYLA YİYECEK TARİHİNE BİR BAKIŞ: EKMEK

Author:

Number of pages: 239-250
Year-Number: 2018-74

Abstract

Tacuinum Sanitatis Bağdatlı tıp bilgini İbn Butlan (ö. 1066) tarafından yazılan Takvim es-Sıhha adlı el yazmasının Latince çevirisine verilen isimdir. İnsan sağlığı üzerine bilgiler içeren el yazması eserin 13. yüzyılda ilk Latince çevirisi, 14. yüzyılda da resimli kopyaların ilki yapılmıştır. İbn Butlan, bir insanın sağlıklı bir hayat sürdürebilmesi için gerekli olan altı temel unsur sıralar: Temiz hava; yiyecek ve içecek tüketiminde ölçülü olma, hareket ve dinlenme; uyku ve uyanıklık; vücudun salgıları ve boşaltımı; zihin durumları. Tüm bunların dengeli ve yeteri kadar olmasının önemi vurgulanarak özellikle yiyecek ve bitkilerin insan sağlığı üzerindeki zararlı ve yararlı etkileri üzerinde durulmuştur. Eserin Latince kopyalarındaki yiyecek ve bitki betimlemeleri, Geç Ortaçağ yeme-içme tarihi için yazılı kaynakların yanı sıra güçlü bir görsel kaynak yaratmıştır. Örneğin, bu imgeler aracılığıyla kimi yiyeceklerin türleri ve hazırlanma yöntemleri hakkında bilgilere ulaşılabilir. Bu çalışmada yiyecek tarihine tanıklık eden bu resimlerden ekmekle ilgili olanlar seçilerek, sanat tarihindeki yerleri bağlamında değerlendirilmiştir.

Keywords

Abstract

Tacuinum Sanitatis is the name of the Latin translation of Takvim es-Sıhha, which had written by Ibn Butlan (b.1066). Takvim es-Sıhha is about human health, which was translated in Latin in the thirteenth century and copied in the fourteenth century. Ibn Butlan wrote about required six essential elements for a person to spend a healthy life are: fresh air; sufficient food and drink in moderation; activity and rest; sleep and wakefulness; secretions and excretions of the body; the effects of states of mind. It emphasizes the importance of being balanced and competent and also elaborates the harmful and beneficial effects of food and plants on human health. The food and plant descriptions on the Latin copy of the work have created visual resource as well as written sources for eating and drinking in the late Medieval Era. For example we can learn about the kind of foods and methods of preparation through these images. In this article, bread images of Tacuinum Sanitatis were evaluated in the context of the history of art.

Keywords