1960 DARBESİ SONRASI BASINDA ALGI YÖNETİMİ VE PROPAGANDA (CUMHURİYET-HÜRRİYET-MİLLİYET GAZETELERİ ÖRNEĞİ)

Author:

Number of pages: 95-119
Year-Number: 2017-63

Abstract

27 Mayıs 1960 darbesi, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde Türk Silahlı Kuvvetleri’nin hiyerarşik yapısı dışında gerçekleşmiş ilk ve son başarılı askeri müdahaledir. Cunta yönetimi tarafından müdahalenin nedenleri arasında; Menderes hükümetinin uygulamaları ve çıkardığı yasalar ile ülkenin her bakımdan kötü yönetilmesi, kardeş kavgasının durdurulması ve laikliğe aykırı uygulamalara son verilmesi olarak gösterilmiştir. Darbeci cunta, “darbe” kavramını halk gözünde yumuşatmak ve darbeyi haklı bir gerekçeye oturtmak için basın aracılığıyla algı oluşturmaya çalışmıştır. Diğer yandan da başta Celal Bayar ve Adnan Menderes olmak üzere DP’nin önde gelen bakan, milletvekili ve bürokratlara isnat edilen vatana ihanet, rüşvet, yolsuzluk, baskı rejimi kurmaları ve katliam yaptıkları şeklindeki suçlarla DP’lileri itibarsızlaştırmak için propaganda yapılmıştır. Bu çalışmanın amacı; Cumhuriyet, Hürriyet ve Milliyet gazetelerinin darbe sonrası takındıkları tavrı ve izledikleri yayın politikalarını irdelemektir. Bu amaçla gazetelerin darbe sonrası yayınlanan tüm nüshaları incelenerek, gazetelerin darbe sonrası yapılan algı yönetimindeki rolü ve etkisi ele alınmış, algı yönetiminde kullanılan metot ve yöntemler üzerinde durularak örnekler verilmiştir. Çalışma sonucunda, bu gazetelerin darbe aleyhine yayın yapamadıkları ve gönüllü olarak darbeci cunta lehine faaliyette bulundukları tespit edilmiştir.

Keywords

Abstract

The Coup on May 27, 1960 was the first and successful military intervention that was realized outside the hierarchical structure of the Turkish Military Forces in the history of Republic of Turkey. The Junta Management justified the coup by claiming that the country was managed badly and that it would stop the fight between brethren, and end the anti-secular practices and laws that were performed by Menderes Government. The Junta tried to create a perception through the press for the purpose of justifying the Coup and to “soften” the term “Coup” in the eye of the people. On the other hand, there were propagandas to discredit the members of the DP and mainly Celal Bayar and Adnan Menderes by blaming them with crimes like treason, bribery, corruption, establishing an oppression regime, and applying massacre. The purpose of this study is to examine the attitudes and publishing policies of Cumhuriyet, Hürriyet and Milliyet newspapers after the Military Coup. For this purpose, all the issues of these newspapers after the Coup were examined, the role and influence of these newspapers in the perception management that was applied after the Coup were investigated, and the methods used in this perception management were illustrated. As a result of the study, it was determined that these newspapers could not release news that was against the Coup, and acted in favor of the Junta in a voluntary manner.

Keywords