MEHDUH ŞEVKET ESENDAL’IN HIRSIZ-POLİS ÖYKÜSÜNÜN İKİLİ KARŞIT YAPILAR AÇISINDAN İNCELENMESİ

Author:

Number of pages: 115-125
Year-Number: 2017-59

Abstract

Yapısalcı çalışmalara öncülük eden Saussure’e göre dil, öğeler arası bağıntıya dayalı bir dizgedir. Dizgede öğeler karşıt oluşlarıyla yan yana gelirler ve kendi içinde tutarlı bir bütün oluştururlar. Yapısalcılık, kültürel yapıya ilişkin açıklama ve çözümlemelerinde, dilin işlevi üzerinde odaklanan yaklaşımlarında dilin benzerlik ve karşıtlık ilişkisine başvurur. Karşıt ilişkilerle örülmüş bir dizgede öğelerin birbirine bağımlılıkları ikili karşıtlıklar ortaya çıkarır. Dizge, kendini oluşturan öğeler arasındaki karşıtlık bağıntıları ve karşılıklı bağımlılıklarıyla anlamlı bir yapı oluştur. Çalışmada Memduh Şevket Esendal’ın Hırsız-Polis öyküsü, yapısalcılığın dil dizgesinin bağıntısallık ve karşıtlık özelliği ilkesi doğrultusunda çözümlenerek öyküdeki yapı ve anlamı çevreleyen dizge ortaya çıkarılacaktır. Öyküdeki dizgeyi ortaya çıkarmak için öncelikle öykü bölümlere ayrılacak, bölümler içindeki ikili karşıtlıkların bağımlılıkları eş süremli yöntemle incelenecektir. Bölümler tek tek incelendikten sonra tekrar bütüne varılarak, öyküdeki ‘bütün anlam’ çıkarılarak, öykünün bağıntısal olarak işleyiş şekli ortaya konulacaktır. Böylelikle öyküde yer alan biçimsel dizgenin altında yatan derin anlam ortaya konularak, öykü betimsel olarak içerik analizine tabi tutulacaktır.

Keywords

Abstract

According to Saussure, a leader in structuralist studies, language is a group based on interdependant relations. The elements in the string come side by side with their counterparts and form a coherent whole within themselves. Structuralism refers to the similarity and contrast of language in its approaches to cultural structure and its approaches that focus on the function of language. The interdependencies of a chain of elements knit with opposing relationships reveal dual oppositions. The system constitutes a meaningful structure with the antecedent relations and mutual dependencies between the constituent elements. The story of Memduh Şevket Esendal's The Thief-Police is investigated here in relation to the principle of dependency and opposition of the language sequence of structuralism and the structure surrounding the structure and the meaning will be revealed. In order to reveal the string in the analysis, the dependencies of the binary opposites in the sections will be examined using the synchronous method, first of all, on the story sections. After the chapters are examined one by one, they are reunited and the whole meaning in the story is removed. This way, the deep meaning underlying the formal sequence in the story will be revealed and the story will be analyzed descriptively.

Keywords