ANNE-ÇOCUK ARASINDAKI BAĞ VE ÇOCUĞUN İLK MÜZİK DENEYİMİ ; NİNNİLER
MOTHER-CHILD BONDING AND CHILD’S FIRST MUSIC EXPERİENCE: LULLABIES

Author : Saibe Özlem KAYA -- Berna ÖZKUT
Number of pages : 357-367

Abstract

Literatür incelendiğinde; Genel olarak ninniler, sanatsal yaratıcısı olan anneden ayrı düşünülemeyecek bir türdür. Anonim olarak belki de yaratıcısıyla bu ölçüde bütünleşmiş bir başka türün olmadığını söylemek mümkündür. İlk bakışta söylenmesi kolay, basit, kısa türler gibi görünmekle birlikte aslında ninniler, anne ile bebek arasındaki iletişimi ve uyumu kuvvetlendiren, bebeği sakinleştiren, annenin günlük yaşamda ifade edemediği duygu ve düşüncelerini yansıtan, ayrıca çocuğa kazandırılmak istenen birtakım değerlerle ilgili ilk mesajları içeren musiki ve dil zevki eksenli ürünlerdir. Anne ninnilerle çocuğuna seslenmekte, onunla iletişim ve etkileşim kurmaktadır ve böylece ninniler zamanla anne ve çocuk arasında ortak bir kültür ve ortak bir bağ oluşturmaktadır. Hem ninni kavramını netleştirmek hem de çalışmamızla ilgili bir fikir vermesi açısından, ninni tanımlarından bazılarının burada belirtilmesi yararlı olacaktır. Ninniler ile ilgili tanımlamaları incelediğimizde; “Ninni yalnız, evlat sevgisine dayanan ve dinlenmesi daima hoşa giden şiirler ve nağmeli ezgilerdir”. “Ninniler dünyamızın her köşesinde, her kültürde, her dinde ve dilde söylenmekte olan müziksel izdüşümdür”. “Annelerin süt emen çocuklarını uyutmak için ezgiyle söyledikleri manzum ve mensur sözlerdir.” “Annelerimizin çocuklarını uyutmak için söyledikleri türkülerdir.” “Ağlayan çocuğu susturmak veya uyku saati gelen çocuğu uyutmak için anne kucağında, dizinde veya beşikte söylenen ezgilerdir .” “Ninni, bebekleri uyutmak ve avutmak için söylenilen bir çeşit anne türküsüdür”. “En az iki üç aylıkken, üç dört yaşına kadar annenin çocuğuna, onu kucağında ayağında veya beşikte sallayarak daha çabuk ve kolay uyutmak için yahut ağlamasını susturmak için hususi bir beste ile söylediği ve o andaki halet-i ruhiyesini yansıtır mahiyette, umumiyetle mani türünde bir dörtlükten meydana gelen bir çeşit türkülerdir.” diye ifade edilmektedir. Yukarıdaki ninni tanımları üzerinde bir değerlendirme yapıldığı takdirde, ninniler; şekil, söz, ezgi ve yerine getirdiği fonksiyonla çocuğun ilk müzik deneyimidir ve böylece ninnilerin basit ezgileri onların müzikle ilk kez ilişki kurmalarını sağlamaktadır. Ninnilerin müzik ile iç içe olması, bebeklerin kulaklarında güzel bir etki bırakması, hayatın ahenk unsurlarını ilk günden itibaren onlara aşılaması, ninnileri diğer türlerden farklı kılmaktadır. Bu çerçevede, ninnilerin ; çocukların anneleriyle yakın oldukları, onun sevgi dolu sesini dinleyip avundukları tatlı uykularına daldıkları huzurlu ve dingin zamanlarının habercisi olan önemli ortak bir bağ olduğu ve bu bağlamda çocuğun ilk müzik deneyimi olarak ninniler incelenmiştir.

Keywords

Anne, çocuk, müzik, ninni.

Read: 709

Download: 214