TÜRKÇENİN SIRALI TÜMCELERİNDE EŞGÖNDERİMLİ ÜYELERİN DÜŞÜMÜNE İLİŞKİN KISITLAMALAR

Author:

Number of pages: 147-160
Year-Number: 2016-27

Abstract

Eşgönderimli dilsel birimlerin düşümünde Ekonomi İlkesinin tetikleyici bir işlevi bulunmaktadır. Buna karşın, eşgönderimli üyelerin düşümü bazı kısıtlamalar içerebilmektedir. Bu çalışma, Türkçenin eşgönderimli sıralı tümcelerinde gözlemlenen üye düşürme (silme veya eksiltme) işleminin olası sınırlılıkları üzerine odaklanmıştır. Sıralı tümcenin ilk tümcesinde görünür olan eşgönderimli sözdizimsel üyelerin (özne, nesne ve tümleç gibi) düşürülmelerinde kimi kısıtlamaların olduğu gözlenmiştir. Sözgelimi, bu kısıtlamalardan biri olan koşal düşüm gerekliliği öznenin düşmeden nesnenin düşemeyeceğini kurala bağlamaktadır. Ortaya çıkan kısıtlamaların sözdizimsel üye temelinde hiyerarşik bir yapılanma sergilediği de anlaşılmıştır. Bu hiyerarşi, Eşgönderimli Üye Düşürmede Sözdizimsel Konum Hiyerarşisi olarak adlandırılmıştır. Özne > Dolaysız Nesne (-I > -Ø) > Dolaylı Nense > Tümleç biçiminde formüle edilen hiyerarşinin en solunda özne, en sağında ise tümcede seçimlik üye olarak görev alan tümleç

Keywords

Abstract

Principles of Economic has a trigger function at the reduction of a coreferential linguistic units. However, the reduction of a coreferential arguments may contain some limitation. This study, is focused on the potential limitation of the argument reduction (deletion or decrease) process observed in Turkish coreferential coordinate sentences. Certain limitations were observed in the reduction of the coreferential syntactic arguments (such as subject, object and comlement) which appear in the first sentence of the coordinate sentence. For example, one of these limitations is the requirement of double reduction which asserts that the object will not be reduced unless the subject is reduced. It is also found out that these limitations exhibit a hierarchical structure on the basis of syntactic arguments. This hierarchy, is called as Syntactic Position Hierarchy in the Reduction of Coreferential Argument. This hierarchy is formed as Subject > Direct Object (-I > -Ø) > Indirect Object > Comp

Keywords