TEVFİK FİKRET ve ÜTOPYA “UZAK BİR SERAB İÇİN KOŞAN EĞİTİMCİ”

Author:

Number of pages: 53-59
Year-Number: 2015-11

Abstract

Türk düşünce tarihinde ütopya tarzında gelişen bazı eserler vardır. Bu eserler daha çok döneminde etkin olan siyasal ve toplumsal yapısını, kurulu düzeni “rüya” adı altında eleştiri üzerine kurgulanmıştır. Özellikle edebi ve siyasi bu tür çıkışlar “kaçış”, “sığınış” ütopyası niteliğindedir. Bunlar içinde Tevfik Fikret’in bazı proje ve fikirlerini bir yere koymak gerekirse, Fikret’ in düşlerinin de bu tür bir içe dönük, kırılgan ve hayale sığınan bir tarzda geliştiğini söyleyebiliriz. Tevfik Fikret’in girişimlerinin düşünsel temelini oluşturan özgür birey tipini, eğitsel düşü olan “Yeni Mektep” projesiyle gerçekleştirmeyi planlar. Fikret’in ütopik eğitim projesinde hedefler: yeni nesli eğitmek, beceri ve meslek sahibi yapmak, milletin kültür seviyesini yükseltmek şeklinde yer alır. Fakat bir türlü gerçekleşmemesi bu düşüncesinin bir ütopya olarak kalmasıyla sonuçlanmıştır.

Keywords

Abstract

There are some literary works developed in utopian literature in history of Turkish thought. These fictionalized works mostly criticize the system and its political and social structure under the name of “a dream”. Especially these kinds of literary and political criticisms have the characteristics of an “escape” and “shelter”. To illustrate, when Tevfik Fikret’s some projects and ideas are considered, his fantasies display an introverted, fragile, and dreamy style. Specifically, Tevfik Fikret fantasizes about developing an independent human type which forms the intellectual foundation of his attempts. To do this, he plans to realize his educational dream “Yeni Mektep (The New School)”. The objectives of Fikret’s utopian educational project are as follows: to educate the new generation, to make them have a skill and profession, to enhace the cultural level of the community. However his educational dream remains as an utopia.

Keywords