Author :
Abstract
Modernleşmeyle birlikte gelişen iletişim olanakları, siyasi, ekonomik ve toplumsal alanlardaki değişimlerle daha görünür hale gelen kültürlerarası etkileşimi daha kolay, hızlı ve etkin hale getirmiştir. Kültürlerarası etkileşimin yönü, niteliği ve boyutları, karşılaştırmalı edebiyat biliminin temel araştırma alanlarından biri olan etki/tesir araştırmaları ile belirlenip yorumlanabilmektedir. On yedinci yüzyılda tiyatro türünde eserler veren Moliére; Hümanizm, Rönesans ve Reform hareketlerinin zeminini oluşturduğu Klasizm içinde, Eski Yunan ve Latin kaynaklarından beslenirken İtalyan ve İspanyol komedi tiyatrosundaki Commedia dell’arte” geleneğinden oldukça etkilenmiş; ancak “evrensel insan tabiatını yansıtma” ilkesi doğrultusunda karakter komedyası türünde özgün eserler kaleme almıştır. Benzer biçimde on dokuzuncu yüzyılda Osmanlı Devleti’nde siyaset, toplum, kültür ve edebiyat alanlarında çeşitli değişim ve gelişimlerin olduğu önemli bir dönemdir. Bu dönemde Batı’ya gönderilen seyyahlar, elçiler ve devlet görevlileri sanat ve edebiyat alanındaki gelişmeleri de yakından takip ederek ülkemizde uygulamaya çalışmışlardır. Batı etkisi, Tanzimat ile birlikte edebiyatımıza yeni giren türler arasında en çok tiyatroda kendisini hissettirmiştir. Feraizcizade Mehmet Şakir bu dönemde Batı tiyatro geleneğinden yarralanarak özgün oyunlar kaleme alan yazarlarımızdandır. Çalışmada Moliére’in farklı kültürlerden aldığı etkiler ile Feraizcizade Mehmet Şakir’in Moliére ve Batı tiyatrosundan yararlanma biçimleri neden, sonuç ve boyutları bağlamında karşılaştırmalı olarak incelenecektir.
Keywords
Abstract
Communication technologies that have developed with modernization have made intercultural interaction, which has become more visible with changes in political, economic and social fields, easier, faster and more effective. The direction, nature, and dimensions of intercultural interaction can be identified and interpreted through influence studies, which are one of the fundamental research areas of comparative literature. Molière, a playwright of the seventeenth century, drew inspiration from ancient Greek and Latin sources within the Classical movement, which was shaped by Humanism, the Renaissance, and the Reformation, while also being significantly influenced by the Italian and Spanish "Commedia dell’arte" tradition. However, in line with the principle of "reflecting universal human nature," he has written original works in the genre of character comedy. Similarly, the nineteenth century was a significant period in the Ottoman Empire, marked by various changes and developments in politics, society, culture, and literature. During this period, travelers sent to the West closely followed developments in art and literature and tried to implement them in our country. The influence of the West was most strongly felt in theatre, among the new genres that entered Turkish literature with the Tanzimat period. Feraizcizade Mehmet Şakir is one of our writers who penned original theatrical works under Western influence during this period. This study the influences that Moliére and Feraizcizade Mehmet Şakir received from each other and from other cultures through international communication will be examined comparatively in terms of causes, consequences, and dimensions.
Keywords
Comparative Literature, Moliére, Feraizcizade Mehmet Şakir, Theater, Impact/Effect
