ERKEN ÇOCUKLUK DÖNEMİNDE SOSYAL DAVRANIŞLARIN KAZANDIRILMASI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER: SİSTEMATİK BİR DERLEME
Author :
Abstract
Bu çalışma, erken çocukluk döneminde (0-6 yaş) çocuklara olumlu sosyal davranışların kazandırılması sürecini; ebeveyn tutumları, aile içi dinamikler ve çevresel faktörler ekseninde incelemeyi amaçlayan sistematik bir derleme çalışmasıdır. Çalışma kapsamında, 1996-2025 yılları arasında yayımlanmış ulusal ve uluslararası araştırmalar belirlenen dâhil etme kriterleri doğrultusunda sistematik olarak taranmış ve analiz edilmiştir. Elde edilen literatür bulguları; demokratik ebeveynlik tarzı ile güçlü aile içi uyumun çocukların empati ve iş birliği becerilerini artırdığını, buna karşın otoriter ve ilgisiz tutumların problem davranışları tetiklediğini göstermektedir. Ayrıca, geleneksel rollerin aksine babanın çocuk yetiştirme sürecine aktif katılımının, çocuğun sosyal yetkinliğinde belirleyici bir rol oynadığı ve sınıf ekolojisi ile çocuğun mizaç özelliklerinin bu süreci çok boyutlu olarak şekillendirdiği belirlenmiştir. Sonuç olarak, erken çocuklukta sosyal gelişim bütüncül ve çok katmanlı bir sistemin ürünüdür; bu doğrultuda babaları da sürece dâhil eden aile destek eğitimlerinin yaygınlaştırılması ve sosyal-duygusal öğrenme odaklı eğitim politikalarının geliştirilmesi önerilmektedir.
Keywords
Abstract
This study is a systematic review aimed at examining the process of acquiring prosocial behaviors in children during early childhood (ages 0-6) within the axis of parenting styles, intra-family dynamics, and environmental factors. Within the scope of the study, national and international research published between 1996 and 2025 was systematically screened and analyzed in line with specified inclusion criteria. The obtained literature findings indicate that democratic parenting styles and strong intra-family harmony enhance children's empathy and cooperation skills, whereas authoritarian and neglectful attitudes trigger problem behaviors. Furthermore, contrary to traditional roles, active paternal involvement in the child-rearing process plays a decisive role in the child's social competence, and classroom ecology along with the child's temperamental characteristics shape this process multi-dimensionally. In conclusion, social development in early childhood is the product of a holistic and multi-layered system; accordingly, it is recommended to expand family support programs that actively involve fathers and to develop educational policies focused on social-emotional learning.
Keywords
Early Childhood, Prosocial Behavior, Parenting Styles, Family Interaction, Social Development.
