Author :
Abstract
Bu makale, siyasal partilere yönelik yargısal ve idari müdahalelerin yalnızca hukuki sonuçlar doğurmadığını; parti sistemlerini, muhalefetin yeniden örgütlenme kapasitesini, yeni parti inşasını ve toplumsal sınıf temsilini köklü biçimde dönüştürdüğünü ileri sürmektedir. Çalışma, parti yönetimine kayyum-benzeri müdahale, parti kapatma, kurultay iradesinin geçersiz sayılması, siyaset yasağı ve parti adı/sembolünün bir fraksiyona devri gibi süreçleri karşılaştırmalı siyaset perspektifiyle incelemektedir. Makalenin temel sorusu şudur: Devlet veya yargı eliyle siyasal partilere müdahale edilen kriz anlarında, yeni parti kuran ya da mevcut partiden koparak iktidar iddiası geliştiren aktörler nasıl başarılı olmuş; bu süreçlerde işçi sınıfı, çalışan yoksullar, emekliler, genç prekarya, kadın emekçiler, küçük esnaf, kırsal yoksullar ve alt-orta sınıflar yeni yapılara ne ölçüde dahil edilmiştir? Bu çerçevede Venezuela’daki kayyum-benzeri muhalefet müdahaleleri, Kamboçya’da CNRP’nin kapatılması, Tayland’da Future Forward/Move Forward çizgisinin tasfiyesi, Hindistan’da Shiv Sena ve NCP fraksiyon kararları, Türkiye’de AKP’nin Fazilet Partisi sonrası kuruluşu, BJP’nin hegemonik yükselişi, En Marche, Syriza, Podemos ve Movimento 5 Stelle örnekleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmektedir. Çalışmanın temel bulgusu, yeni parti başarısının yalnızca mağduriyet anlatısına değil, güçlü bir sınıfsal koalisyon kurma kapasitesine bağlı olduğudur. Başarılı örnekler, krizleri yenilenme söylemine, yoksulluk ve geçim sorunlarını siyasal programa, örgütsel dağılmayı ise yeni mobilizasyon kanallarına dönüştürebilmiştir. Ancak işçi sınıfı çoğu örnekte karar öznesi değil, seçmen veya yardım alıcısı olarak konumlanmıştır. Makale, bu nedenle CHP’ye yönelik olası müdahale sonrasında kurulabilecek yeni parti için sınıf temelli, demokratik ve sosyal yurttaşlık eksenli bir kuruluş stratejisi önermektedir.
Keywords
Abstract
This article argues that judicial and administrative interventions in political parties do not produce merely legal consequences; rather, they profoundly transform party systems, the opposition’s capacity for reorganization, new party formation, and the representation of social classes. The study examines, from a comparative politics perspective, processes such as trustee-like intervention in party leadership, party closure, the invalidation of congress outcomes, political bans, and the transfer of a party’s name and symbols to a particular faction. The central question of the article is as follows: In moments of crisis when political parties are subjected to state or judicial intervention, how have actors who founded new parties or broke away from existing parties managed to develop a credible claim to power; and to what extent have the working class, the working poor, pensioners, the young precariat, women workers, small shopkeepers, the rural poor, and lower-middle classes been incorporated into these new formations? Within this framework, the article comparatively analyzes trustee-like interventions against the opposition in Venezuela, the closure of the CNRP in Cambodia, the liquidation of the Future Forward/Move Forward line in Thailand, factional decisions concerning Shiv Sena and the NCP in India, the establishment of the AKP in Turkey after the Virtue Party, the hegemonic rise of the BJP, and the cases of En Marche, Syriza, Podemos, and the Five Star Movement. The main finding of the study is that the success of new parties depends not merely on a narrative of victimhood, but on the capacity to build a strong class coalition. Successful cases have been able to transform crises into narratives of renewal, poverty and livelihood problems into political programs, and organizational fragmentation into new channels of mobilization. However, in most cases, the working class has been positioned not as a decision-making subject, but as a voter base or a recipient of assistance. For this reason, the article proposes a class-based, democratic, and social citizenship-oriented founding strategy for a new party that could emerge following a possible intervention in the CHP.
Keywords
CHP, new party, working class, social classes, social democracy
