SÜRÜDEN AYRILAN PENGUEN: SOSYAL MEDYA İÇERİKLERİNİN LİSE ÖĞRENCİLERİNDE KUTUP FARKINDALIĞI OLUŞTURMAYA ETKİSİ
Author :
Abstract
Sanayileşme ve teknolojik gelişmelerle değişime uğrayan kutup bölgeleri; artık sadece kırılgan birer ekosistem olmanın ötesine geçerek, küresel stratejilerin ve bilimsel diplomasinin belirlendiği stratejik bir odak noktası haline gelmiştir. Ancak bu hayati öneme rağmen alanyazın, öğrencilerin bu bölgelere ilişkin bilgi ve farkındalık düzeylerinin yeterli olmadığını ve çeşitli kavram yanılgılarına sahip olduklarını göstermektedir. Gençlerin yoğun biçimde kullandığı sosyal medya platformları, bu farkındalık eksikliğini gidermede etkili bir öğrenme ortamı sunma potansiyeline sahiptir. Özellikle bir belgeseldeki sahneden esinlenerek popülerleşen “sürüden ayrılan penguen” metaforu, kutup ekosistemine doğrudan gönderme yapan sembolik yapısıyla dikkat çekmekte ve bilgilendirici içeriklerle bütünleştirildiğinde öğrencilerin ilgisini artırabilecek güncel bir dijital araç olarak karşımıza çıkmaktadır. Buradan hareketle bu araştırma, “Sürüden Ayrılan Penguen” metaforuna dayalı olarak hazırlanan sosyal medya içeriklerinin lise öğrencilerinin kutup ekosistemlerine yönelik farkındalık düzeyleri üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada karma yöntem yaklaşımı benimsenmiş ve müdahale deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Manisa ili Salihli ilçesinde öğrenim gören 92 adet 10. sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Deney grubuna sosyal medya üzerinden geliştirilen metafor temelli içerikler sunulurken kontrol grubuna herhangi bir müdahale yapılmamıştır. Veri toplama aracı olarak Kutup Farkındalık Ölçeği (KFÖ) ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel veriler karma ANOVA ile, nitel veriler ise içerik analizi ile çözümlenmiştir. Bulgular, deney grubu öğrencilerinin tüm alt boyutlarda anlamlı düzeyde farkındalık artışı gösterdiğini ortaya koymuştur. Nitel bulgular ise öğrencilerde bilişsel dönüşüm, çevresel sorumluluk bilinci, Türkiye’nin kutup çalışmalarına yönelik farkındalık ve milli gurur geliştiğini göstermiştir. Sonuç olarak, popüler kültür unsurlarıyla bütünleştirilmiş sosyal medya içeriklerinin kutup farkındalığını artırmada etkili bir eğitim aracı olduğu görülmüştür.
Keywords
Abstract
The polar regions, which have been transformed by industrialization and technological developments, have evolved beyond being merely fragile ecosystems and have become strategic focal points where global strategies and scientific diplomacy are shaped. Despite this critical importance, the literature indicates that students’ knowledge of and awareness about these regions remain insufficient and that they hold various misconceptions. Social media platforms, which are widely used by young people, have the potential to provide an effective learning environment for addressing this lack of awareness. In particular, the metaphor of the “penguin that left the flock,” which became popular after being inspired by a scene from a documentary, draws attention with its symbolic structure that directly refers to the polar ecosystem and emerges as a contemporary digital tool capable of increasing students’ interest when integrated with informative content. From this point of view, this study aims to examine the effect of social media content prepared on the basis of the “Penguin That Left the Flock” metaphor on high school students’ levels of awareness regarding polar ecosystems. A mixed-methods approach was adopted in the study, and an intervention design was employed. The study group consisted of 92 tenth-grade students studying in the district of Salihli in Manisa province during the 2025–2026 academic year. While the experimental group was presented with metaphor-based content developed through social media, no intervention was applied to the control group. The Polar Awareness Scale and a semi-structured interview form were used as data collection tools. Quantitative data were analyzed using mixed ANOVA, whereas qualitative data were analyzed through content analysis. The findings revealed that students in the experimental group showed a significant increase in awareness across all sub-dimensions. Qualitative findings further demonstrated the development of cognitive transformation, environmental responsibility, awareness of Türkiye’s polar studies, and national pride among students. As a result, it was concluded that social media content integrated with elements of popular culture is an effective educational tool for increasing polar awareness.
Keywords
Polar Awareness, Social Media, Metaphor, High School Students.
