Author :
Abstract
Arnavutça, Hint-Avrupa dil ailesinin dillerinden biridir. Bu aile içinde, Yunanca ve Kelt dilleri gibi, Latin, Cermen veya Slav dilleriyle hiçbir bağlantısı olmayan, kendine özgü bir konumdadır. Komünist sistem döneminde Arnavutlar sadece ekonomik ve politik olarak kapalı kalmakla kalmadılar, aynı zamanda yarım yüzyıl boyunca hem komşu hem de komşu olmayan ülkelerin dillerinden izole bir şekilde yaşadılar. Ancak bu izolasyon ve yasaklama, yabancı dil öğrenimini bastıramadı; aksine, onu kat kat artırdı. Bu sistemin belirli dönemlerinde Rusça, eğitim ve bilimde yabancı dil olarak resmi dildi. Benzer şekilde, Filoloji fakültelerinde kullandığımız referans kitapları da Rusçaydı. Dahası, Marksist-Leninist Dil Felsefesi veya Teorisi, bir dil ideolojisi olarak etkiliydi (konumuzun kapsamı dışında olduğu için daha fazla ayrıntıya girmeyeceğiz). Bugün gerçek nedenlerini anlamak zor olsa da, vatandaşlarımız ortaokuldan üniversiteye kadar bu dili öğrenmelerine rağmen, toplum bir şekilde ona ısınmadı. 1990'ların sonlarında, komünist sistemin çöküşüyle birlikte ani bir kırılmaya tanık olduk. (Bu durum Arnavutlar arasında ikinci kez yaşandı. Benzer bir durum 1912'de Osmanlı İmparatorluğu'nun bölgeden çekilmesi sırasında da gözlemlenmişti.) Komünist dönemde, yasaklara rağmen, halkımız komşu ülkelerin (İtalya, Yunanistan ve Yugoslavya) radyo ve televizyon kanallarını el yapımı antenlerle gizlice takip etti ve bu dilleri kolayca öğrenmeye başladı. İnsanların ellerinde İtalyanca veya Yunanca dilbilgisi kitapları bulunmadığını vurgulamak gerekir. Öte yandan, aynı dönemde eğitimli grupların Fransızca veya İngilizce öğrendiğini biliyoruz. Otodidaktik (kendi kendine öğrenme) olarak adlandırılan bu eğitim yöntemi, öğretmenler olmadan gerçekleşti. Anlaşılacağı üzere, buna ancak kişisel-görsel yabancı dil öğrenimi diyebiliriz. Zor koşullar altında ve öğretmenler olmadan gerçekleştirilen bu yabancı dil öğretim-öğrenim yöntemlerinin başarısı, dilbilimcileri "neden" ve "nasıl" sorularını sormaya yöneltebilir. Sosyolinguistik veya psikodilbilim alanında çalışan dilbilimciler bu sorulara farklı cevaplar verebilirler, ancak bizim tek bir cevabımız var: sevgi ve şefkat.
Keywords
Abstract
Albanian is one of the languages of the Indo-European language family. Within this family, it stands alone like Greek and Celtic, having no connection with the Latin, Germanic, or Slavic languages. During the communist system, Albanians were not only closed off economically and politically but also lived isolated for half a century from the languages of both neighboring and non-neighboring nations. However, this isolation and prohibition could not suppress foreign language learning; on the contrary, it increased it many times over. In certain periods of this system, Russian was the official language of education and science as a foreign language. Similarly, the reference books we used in the faculties of Philology were in Russian. Moreover, Marxist-Leninist Philosophy of Language or Theory was in effect as a language ideology (since it is outside the scope of our topic, we will not elaborate further on this). Although it is difficult to understand the real reasons today, despite our citizens learning this language from secondary school to university, somehow society as a whole did not warm to it. In the late 1990s, with the collapse of the communist system, we witnessed a sudden break. (This situation occurred for the second time among Albanians. A similar situation had been observed when the Ottoman Empire withdrew from the region in 1912.) During the communist period, despite the ban, our people secretly followed radio and television channels of neighboring countries (Italy, Greece, and Yugoslavia) with handmade antennas and easily began learning these languages. It should be emphasized that people did not have Italian or Greek grammar books in their hands. On the other hand, we know that during the same period, educated groups learned French or English. This method of education, called autodidactic (self-taught) learning, took place without teachers. As can be understood, we can only call this personal-visual foreign language learning. The success of these foreign language teaching-learning methods, carried out under difficult conditions and without teachers, may lead linguists to ask “why” and “how” questions. Linguists working in sociolinguistics or psycholinguistics may give different answers to these questions, but we have only one answer: love and sympathy.
