KAMPÜS AÇIK YEŞİL ALANLARINDA KULLANIM SÜREKLİLİĞİNİ BELİRLEYEN FAKTÖRLERİN ATIL KALMA ÜZERİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ
Author :
Abstract
Bu çalışma, üniversite kampüslerindeki açık yeşil alanlarda kullanım sürekliliğini belirleyen faktörleri incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü çevresinde 2022 yılında uygulanan peyzaj düzenleme alanı örneğinde yürütülmüştür. Çalışmanın temel çıkış noktası, başlangıçta aktif kullanımı hedeflenerek tasarlanan bu alanın zaman içinde kullanım yoğunluğunu kaybetmesi ve kısmen atıl hale gelmesidir. Bu kapsamda kullanım sürekliliğini etkileyen parametreler literatür taraması ile belirlenmiş, mekânsal, doğal/peyzaj ve çevresel/sosyo-mekânsal boyutlarda sınıflandırılmıştır. Ardından peyzaj mimarlığı ve şehir plancılığı alanlarından toplam 24 uzmanın görüşleri alınmış ve parametrelerin göreli önem düzeyleri Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ile değerlendirilmiştir. Elde edilen öncelik ağırlıkları, vaka alanında gerçekleştirilen var-zayıf-yok analizi ile birlikte yorumlanmıştır. Bulgular, kullanım sürekliliğinde en etkili parametrelerin ağaç taç örtüsü, güvenlik algısı, eğitim durumu, termal konfor ve yeşil doku/bitki örtüsü olduğunu göstermiştir. Buna karşılık çalışma alanında özellikle ağaç taç örtüsü, termal konfor, güvenlik algısı, bitkisel kalite ve algılanan erişilebilirlik açısından önemli yetersizlikler tespit edilmiştir. Oturma alanları ve yürüyüş yolları gibi bazı temel donatılar mevcut olsa da, bu unsurların tek başına alanın sürekli kullanımını sağlamadığı görülmüştür. Sonuç olarak çalışma, kampüs açık yeşil alanlarında kullanım sürekliliğinin yalnızca fiziksel donatı varlığına değil; çevresel kalite, mekânsal konfor, güvenlik ve kullanıcı deneyimine bağlı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda gölgeleme kapasitesinin artırılması, bitkisel tasarımın güçlendirilmesi, termal konforun iyileştirilmesi ve güvenli mekânsal düzenlemelerin geliştirilmesi önerilmektedir.
Keywords
Abstract
This study aims to examine the factors determining continuity of use in open green spaces on university campuses. The research was conducted through the case of the landscape design area implemented in 2022 around the Department of Forest Industry Engineering at Karadeniz Technical University. The main point of departure of the study is that this area, which was originally designed to promote active use, gradually lost its intensity of use over time and became partially underutilized. Within this scope, the parameters affecting continuity of use were identified through a literature review and classified under spatial, natural/landscape, and environmental/socio-spatial dimensions. Subsequently, the opinions of a total of 24 experts from the fields of landscape architecture and urban planning were obtained, and the relative importance levels of the parameters were evaluated using the Analytic Hierarchy Process (AHP). The priority weights obtained were interpreted together with the present-weak-absent analysis carried out in the case study area. The findings revealed that the most influential parameters in continuity of use were tree canopy, perceived safety, educational status, thermal comfort, and greenery, vegetation cover. In contrast, significant deficiencies were identified in the study area, particularly in terms of tree canopy, thermal comfort, perceived safety, vegetation quality, and perceived accessibility. Although some basic amenities, such as seating areas and walking paths, were present, these elements alone were found to be insufficient to ensure the continuous use of the area. As a result, the study demonstrates that continuity of use in campus open green spaces depends not only on the presence of physical amenities, but also on environmental quality, spatial comfort, safety, and user experience. Accordingly, increasing shading capacity, strengthening planting design, improving thermal comfort, and developing safer spatial arrangements are recommended.
