Author :
Abstract
Erteleme, bir işin (ya da görevin) zamanında başlatılmaması veya sürdürülmesinde gecikme gösterilmesi biçiminde ortaya çıkan öz-düzenleme kapasitesinin yetersizliğidir. Etiyolojisini, karar vermede zorluk, görevden kaçınma, kontrole karşı olumsuz tutum, mükemmeliyetçilik, risk alma, kendini ifade edememe, başarısızlık korkusu gibi birçok faktör oluşturmaktadır. Bu çalışmada, gelir getiren bir işte çalışanlarda, ertelemenin nedenleri olarak depresyon, stres, kaygı, tükenme ve HEXACO kişilik modeli ile kişilik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 18-75 yaşları arasında (ort. = 33,08; s = 10,83), 789 erkek (%48,60), 834 kadın (%51,40) olmak üzere bir işte çalışan toplam 1623 kişi katılmıştır. Katılımcılara, A Erteleme Ölçeği-15, CES Depresyon Ölçeği, A İş Stresi Ölçeği-20, Beck Anksiyete Envanteri, Tükenmişlik Ölçeği ve HEXACO Kişilik Envanteri uygulanmıştır. Verinin analizinde ertelemedeki varyansın açıklanması için çoklu doğrusal regresyon analizleri yürütülmüştür. Ertelemenin yordayıcıları olarak depresyon, stres, anksiyete ve tükenme alındığında depresyon, stres ve tükenmenin ertelemedeki varyansın %19’unu açıkladığı görülmüştür (Model 1). Ertelemenin yordayıcısı olarak kişilik ölçümleri alındığında ise altı faktörün de denkleme girdiği ve ertelemenin yordayıcıları oldukları gözlenmiştir. Bu modelde kişilik faktörleri ertelemedeki varyansın %31’ini açıklamıştır (Model 2). Son aşamada tüm değişkenler birlikte ele alındığında ise depresyon, stres, tükenme, Dürüstlük-Alçak Gönüllülük, Uyumluluk ve Sorumluluk fakörlerinin ertelemeyi yordadığı, anksiyete, Duygusallık, Dışadönüklük ve Deneyime Açıklık faktörlerinin yordamadığı tespit edilmiştir. Bu modelde ertelemedeki açıklanan varyansın %37 olduğu belirlenmiştir (Model 3).
Keywords
Abstract
Procrastination is a deficiency in self-regulation capacity that manifests as a delay in starting or continuing a task (or job) on time. Its etiology is comprised of several factors, including difficulty in decision-making, task avoidance, negative attitudes toward control, perfectionism, risk-taking, inability to express oneself, and fear of failure. This study aimed to examine depression, stress, anxiety, burnout, and personality traits using the HEXACO personality model as causes of procrastination in individuals employed in income-generating jobs. The study included a total of 1623 employed individuals aged 18-75 years (mean = 33.08; s = 10.83), comprising 789 men (48.60%) and 834 women (51.40%). Participants were administered the A Procrastination Scale-15, CES Depression Scale, A Work Stress Scale-20, Beck Anxiety Inventory, Burnout Scale, and HEXACO Personality Inventory. Multiple linear regression analyses were conducted to explain the variance in procrastination. When depression, stress, anxiety, and burnout were considered as predictors of procrastination, it was found that depression, stress, and burnout explained 19% of the variance in procrastination (Model 1). When personality measures were considered as predictors of procrastination, all six factors entered the equation and were found to be predictors of procrastination. In this model, personality factors explained 31% of the variance in procrastination (Model 2). In the final stage, when all variables were considered together, it was found that depression, stress, burnout, Honesty-Humility, Agreeableness, and Conscientiousness predicted procrastination, while anxiety, Emotionality, Extraversion, and Openness to Experience did not. In this model, the explained variance in procrastination was determined to be 37% (Model 3).
