KİŞİSEL KİMLİK VE SOSYAL KİMLİK İÇİN ÖZTANIMLAYICI ANILARIN ÖZELLİKLERİ VE İŞLEVLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI
Author :
Abstract
Bu araştırma, bireylerin kişisel ve sosyal kimlikleriyle ilişkili öztanımlayıcı otobiyografik anılarının fenomenolojik özelliklerini ve işlevsel kullanımlarını karşılaştırmayı, ayrıca sosyal kimlikle özdeşim düzeyinin sosyal kimlikler için öztanımlayıcı anılar ile olan etkileşimini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında 99 yetişkin katılımcıdan çevrim içi oluşturulan form aracılığıyla bir adet kişisel ve bir adet kendi seçtikleri sosyal kimlikleri (örn. öğrenci, taraftar, cinsiyet, vb.) için iki farklı öztanımlayıcı anı anlatmaları istenmiş, ardından çalışma değişkenleri olan anıların özellikleri, işlevleri ve sosyal kimlikle özdeşim düzeyi için özbildirime dayalı ölçekler kullanılarak ölçülmüştür. Elde edilen veriler, gruplar arası karşılaştırmalar için İki Yönlü Tekrarlı Ölçümler ANOVA, çoklu karşılaştırmalar için Bağımlı Örneklem t-testleri ve değişkenler arası ilişkiler için Kendall’s Tau Korelasyon Analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, sosyal kimlik için öztanımlayıcı anıların kişisel kimlik anılarına kıyasla anlamlı düzeyde daha olumlu duygu yüklü olduğunu, daha düşük duygusal mesafeyle hatırlandığını, duygusal olarak daha az aşırılaştırıldığını ve daha az gözlemci perspektifiyle hatırlanan anılar olduğunu göstermiştir. Korelasyon analizleri, sosyal kimlik özdeşim düzeyinin öztanımlayıcı anıların canlılığı, ulaşılabilirliği, paylaşımı ve duygusal yoğunluğu ile pozitif; duygusal mesafe ile ise negatif yönde ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Sonuçlar, sosyal kimliklerin otobiyografik belleğin yapılandırılmasında temel bir rol oynadığını göstermektedir. Bu çalışma, kimlik ve bellek etkileşimini sosyal psikolojik bir perspektifle ele alarak alanyazına önemli bir katkı sağlamaktadır.
Keywords
Abstract
This research aims to compare the phenomenological characteristics and functional uses of self-defining autobiographical memories associated with individuals' personal and social identities, as well as to examine the interaction between the level of social identification and self-defining memories for social identities. Within the scope of the research, 99 adult participants were asked to narrate two different self-defining memories; one for their personal identity and one for a social identity of their choice (e.g., student, fan, gender, etc.) via an online form, and subsequently, the study variables were measured using self-report scales for memory characteristics, memory functions, and the level of social identification. The obtained data were analyzed using Two-Way Repeated Measures ANOVA for comparisons between groups, Paired Samples t-tests for multiple comparisons, and Kendall’s Tau Correlation Analysis for relationships between variables. Findings showed that self-defining memories for social identity, compared to memories of personal identity, were significantly more positively valenced, remembered with lower emotional distance, less preoccupied with emotions, and remembered with less of an observer perspective. Correlation analyses revealed that the level of social identification was positively correlated with the vividness, accessibility, sharing, and emotional intensity of self-defining memories, and negatively correlated with emotional distance. The results indicate that social identities play an essential role in the structuring of autobiographical memory. This study makes a significant contribution to the literature by addressing the interaction between identity and memory from a social psychological perspective.
