MISIR ÇOCUK EDEBİYATININ TARİHSEL SERÜVENİ: DOĞUŞUNDAN GÜNÜMÜZE GELİŞİM EVRELERİ VE ÖNE ÇIKAN TEMSİLCİLER
Author :
Abstract
Mısır, genel olarak modern Arap edebiyatının, özelde ise çocuk edebiyatı kavramının doğuşuna ve gelişimine öncülük eden merkez ülkedir. Mısır çocuk edebiyatının tarihsel serüveni modern edebiyatın gelişimiyle beraber seyretmiştir. Bu sürecin ilk evreleri, Muhammed Osman Celal’in 1894’te yayımlanan ve ilk çocuk kitabı kabul edilen el-Uyunul-Yevakiz eseri ile Ahmed Şevki’nin La Fontaine masallarından esinlenerek yazdığı manzum hikâyelerle şekillenmiştir. Ayrıca, Arap dünyasındaki ilk çocuk dergisi olan Ravdatu’l-Medaris (1870), bu alandaki ilk kurumsal adımlardan biridir. Çocuk edebiyatının gerçek anlamda müstakil bir tür haline gelmesi ve nesre dayalı anlatıların güçlenmesi ise 1928'den itibaren eserler veren Kâmil Kîlânî ile mümkün olmuştur. Günümüzde ise bu miras; üç yüzden fazla eseri bulunan Abduttevvab Yusuf, ilk çocuk romanını yazan Netile Raşid (Mama Lubna), Yakub eş-Şaruni ve Ahmed Necib gibi üretken temsilciler tarafından zenginleştirilmektedir. Bu çalışma, Mısır çocuk edebiyatının çeviri ve adaptasyonla başlayan, ardından telif eserlerle olgunlaşan tarihsel gelişimini, tiyatro ve basın gibi yan dallarıyla birlikte analiz ederek öne çıkan temsilcilerin edebi katkılarını incelemeyi amaçlamaktadır.
Keywords
Abstract
Egypt stands as the central hub, pioneering the emergence and development of modern Arabic literature in general, and the concept of children's literature in particular. The historical trajectory of Egyptian children's literature has evolved in tandem with the development of modern literature. The early stages of this process were shaped by Muhammad Uthman Jalal’s work al-Uyun al-Yawaqiz, published in 1894 and considered the first children's book, and Ahmed Shawqi’s verse tales inspired by La Fontaine’s fables. Furthermore, Rawdat al-Madaris (1870), the first children's magazine in the Arab world, represents one of the initial institutional steps in this field. However, the evolution of children's literature into a truly independent genre and the strengthening of prose-based narratives were realized through Kamil Kilani, who produced works starting from 1928. Today, this legacy is being enriched by prolific representatives such as Abd al-Tawwab Yusuf, who has authored over three hundred works; Natila Rashid (Mama Lubna), who wrote the first children's novel; Yaqub al-Sharuni; and Ahmed Najib. This study aims to examine the literary contributions of prominent representatives by analyzing the historical development of Egyptian children's literature—which began with translation and adaptation and subsequently matured with original works—alongside related fields such as theater and the press.
