Author :
Abstract
Halk müziğinin kültür taşıyıcıları olan mahalli icracılar, usta-çırak ilişkisi ile düğünlerde ve sohbet toplantıları gibi kolektif yapıların içerisinde sözlü kültür aktarımına katkıda bulunmuşlardır. Usta-çırak ilişkisi içerisinde küçük yaşta müzisyenliğe başlayan Memik Avcı, yerel icra pratikleri bağlamında Gaziantep müzik kültürünün önemli bir kültür taşıyıcısıdır. Zurna, zambır, kaval, mey ve ney olmak üzere birçok üflemeli çalgıyı icra edebilen Avcı, yerel icra pratiklerini bu çalgılarda ifade edebilen mahalli icracı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışma Memik Avcı’nın zambır icralarını stil odağında incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın odak noktasını oluşturan Memik Avcı’nın zambır icrasına ait stil özellikleri, Pierre Bourdieu’nün habitus kavramı içerisinde ele alınarak stil unsurlarını ve bileşenlerini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntem ve teknikleri kullanılarak kurgulanan bu çalışmada, gözlem, görüşme ve veri toplama tekniklerinden faydalanılmıştır. Memik Avcı’dan Şeftali Barağı, Şirvani, Maney ve Halebi isimli sözsüz eserler kayıt altına alınarak transkripsiyonları yapılmıştır. ELAN ve MAXQDA programları ile zaman kodlu içerik analizleri yapıldıktan sonra Avcı’nın stil haritası oluşturulmuştur. Aynı zamanda yapılan mülakatlar deşifre edilerek MAXQDA programında ele alınmış ve içerik analizi uygulanmıştır. Pierre Bourdieu’nün sermaye türleri ile ilişkilendirilerek kuramsal altyapısı oluşturulmuştur. Bu çalışmada, Memik Avcı ile yapılan birebir görüşmeler ve alınan kayıtlar neticesinde zambırda nefes çevirme tekniği, tril, mordan, glissando ve vibrato teknikleri kullandığı gözlemlenmiştir. İcra teknikleri bağlamında Avcı’nın stil bileşenleri ortaya çıkarken, sermaye türlerini de bu teknikler özelinde işleyiş şekli görsel ve yüzdesel olarak verilmiştir. Aynı zamanda Kültürel sermayesinden edindiği birikimlerin oyun eşlikli eserlerde kullanım şekli ve doğaçlama/uzun hava gibi eserlerde gerçekleşen sermaye dönüşümleri ile elde edilen veriler sayesinde Avcı’nın zambır icrasına ait stil haritası oluşturulmuştur.
Keywords
Abstract
Local performers, as cultural carriers of folk music traditions, have played a central role in the transmission of oral culture within collective settings such as weddings and conversational gatherings through the master–apprentice relationship. Having begun his musical career at an early age within this traditional framework, Memik Avcı emerges as a significant cultural bearer of Gaziantep’s musical culture in the context of local performance practices. Proficient in several wind instruments—including zurna, zambır, kaval, mey, and ney—Avcı represents a local performer capable of articulating regional performance practices across different instrumental contexts. This study aims to examine Memik Avcı’s zambır performances with a specific focus on style. The stylistic features of his zambır performance are analyzed within the framework of Pierre Bourdieu’s concept of habitus in order to identify the elements and components that constitute his performance style. Designed as a qualitative study, the research employs observation, interview, and data collection techniques. Instrumental pieces titled “Şeftali Barağı,” “Şirvani,” “Maney,” and “Halebi” were recorded from Avcı and transcribed. Time-coded content analyses were conducted using ELAN and MAXQDA software, through which a stylistic map of Avcı’s performance was constructed. The interviews were transcribed and subjected to content analysis in MAXQDA, and the findings were theoretically grounded through their relation to Bourdieu’s forms of capital. Based on the recordings and in-depth interviews, it was observed that Avcı employs techniques such as circular breathing, trill, mordent, glissando, and vibrato in his zambır performance. The functioning of different forms of capital was examined in relation to these techniques, both visually and quantitatively. Furthermore, the reflection of his accumulated cultural capital in dance-accompanied pieces and the capital transformations observable in improvisational forms contributed to the construction of a comprehensive stylistic map of his zambır performance.
