GÖRSEL SANATLAR ÖĞRETMEN ADAYLARI İÇİN GÖRSEL KÜLTÜR VE ELEŞTİREL GÖRSEL OKURYAZARLIK TEMELLİ SANAT EĞİTİMİ UYGULAMASI
Author :
Abstract
Bu araştırmanın amacı, görsel sanatlar öğretmen adaylarının görsel kültür ve eleştirel görsel okuryazarlık temelli sanat eğitimi etkinliklerini tasarlama ve uygulama süreçlerini incelemek ve bu sürece ilişkin yansıtıcı değerlendirmelerini ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı kapsamında betimsel durum çalışması deseninde yürütülmüştür. Çalışma grubunu, bir devlet üniversitesinin Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim-İş Eğitimi Anabilim Dalı’nda öğrenim gören 11 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın veri kaynaklarını öğretmen adaylarının hazırladıkları etkinlik planları, sınıf içi gözlem notları, yansıtıcı günlükler ve yarı yapılandırılmış görüşmeler oluşturmaktadır. Elde edilen veriler betimsel ve tematik analiz yöntemleriyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, öğretmen adaylarının görsel kültürü sanat eğitimi içeriğine dâhil ederek gündelik yaşamda karşılaşılan görsel imgeleri pedagojik bir araç olarak kullanmaya yöneldiklerini göstermektedir. Öğretmen adaylarının etkinlik tasarımlarında reklamlar, sosyal medya içerikleri, popüler kültür imgeleri ve kültürel göstergelere yer verdikleri belirlenmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının görselleri yalnızca estetik özellikleriyle değil, ideolojik ve kültürel bağlamlarıyla birlikte ele alarak eleştirel görsel okuryazarlık becerilerini geliştirdikleri görülmüştür. Bulgular, bu sürecin öğretmen adaylarının sanat eğitimi anlayışlarında dönüşüm yarattığını; öğretmeni bilgi aktaran bir figürden çok, öğrencilerle birlikte sorgulayan ve öğrenme sürecini yönlendiren bir rehber olarak konumlandırdıklarını ortaya koymaktadır. Araştırma, görsel kültür pedagojisinin eleştirel pedagojik yaklaşımla bütünleştiğinde, öğretmen adaylarının görsel temsiller aracılığıyla kimlik, toplumsal roller ve güç ilişkilerini sorgulayabilmelerine olanak sağladığını ve öğrenme sürecini dönüştürücü bir nitelik kazandırdığını göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, görsel kültür temelli sanat eğitimi yaklaşımının öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerilerini, pedagojik farkındalıklarını ve mesleki kimlik gelişimlerini desteklediğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda öğretmen yetiştirme programlarında görsel kültür ve eleştirel görsel okuryazarlık yaklaşımlarına daha fazla yer verilmesi önerilmektedir.
Keywords
Abstract
The aim of this study is to examine the processes through which pre-service visual arts teachers design and implement art education activities based on visual culture and critical visual literacy, and to reveal their reflective evaluations of this process. The research was conducted within the scope of a qualitative research approach using a descriptive case study design. The study group consists of 11 pre-service teachers studying in the Department of Art Education, Division of Art Teaching, at a state university. The data sources of the research include activity plans prepared by the pre-service teachers, classroom observation notes, reflective journals, and semi-structured interviews. The obtained data were analyzed using descriptive and thematic analysis methods. The findings of the study indicate that pre-service teachers tend to incorporate visual culture into art education content and use visual images encountered in everyday life as pedagogical tools. It was determined that pre-service teachers included advertisements, social media content, popular culture images, and cultural indicators in their activity designs. Furthermore, it was observed that pre-service teachers developed critical visual literacy skills by addressing visuals not only in terms of their aesthetic qualities but also within their ideological and cultural contexts. The findings reveal that this process created a transformation in pre-service teachers’ understanding of art education, positioning the teacher not as a transmitter of knowledge but as a guide who questions together with students and directs the learning process. The study demonstrates that when visual culture pedagogy is integrated with a critical pedagogical approach, it enables pre-service teachers to question identity, social roles, and power relations through visual representations and provides a transformative quality to the learning process. Consequently, the study reveals that a visual culture-based art education approach supports pre-service teachers’ critical thinking skills, pedagogical awareness, and professional identity development. Accordingly, it is recommended that greater emphasis be placed on visual culture and critical visual literacy approaches in teacher education programs.
