LENİN’İN YENİ EKONOMİ POLİTİKASI İLE STALİN’İN PLANLI EKONOMİ MODELİNİN SOVYET EKONOMİSİNE ETKİLERİ: NEP’TEN KOLEKTİFLEŞTİRMEYE GEÇİŞ
Author :
Abstract
Rusya’da Bolşevikler’in zaferi sonucunda 30 Aralık 1922’de Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği kuruldu. Stalin başa geldiğinde Sovyetler Birliği sanayi ve tarımsal olarak Batılı güçlerin oldukça gerisindeydi. Bu dönemde; sosyalist kalkınma modelini benimseyen Stalin'in tarım, sanayi ve ekonomi politikaları ciddi anlamda itibar gördü. 1929’dan itibaren “Kolhoz” adı verilen kolektif çiftlikler ve “Sovhoz” adı verilen devlet çiftlikleri kuruldu. Ayrıca, bu dönemde Stalin tarafından uygulanan ekonomi politikalarında, tüketim mallarında büyük bir düşüş pahasına, ağır sanayinin geliştirilmesine ve tarımın kolektifleştirilmesine odaklanıldı. Ancak, kolektifleştirme, beklenen gelişmelerin aksine tarımsal verimliliğin ciddi oranda düşmesine ve kıtlığa yol açmıştır. Stalin gerçekçi olmayan üretim hedeflerinde ısrarcı olduğu için kısa sürede ciddi sorunlar ortaya çıktı. Yatırımların büyük kısmı ağır sanayiye yönelince, tüketim mallarında yaygın kıtlıklar yaşandı ve enflasyon arttı. Bu kapsamda; tarımsal üretimde yaşanan düşüş, sanayi sermayesi için gerekli olan ham madde, makine, teçhizat gibi girdilerin ithalatını da engellemiştir. Bu durumda, GSYİH durgunlaşmış hatta, gerilemiştir. Kolektifleştirmenin yıkıcı sonuçlarından dolayı, hükümet geri adım atmış ve 1935 yılından itibaren daha dengeli politikalar izlemeye başlamıştır. Uygulanmaya başlanan dengeli politikalar ile birlikte 1935'ten itibaren, tarım ile sanayi arasındaki fark normalleşmeye başlamıştır. Tarımsal toplam üretim verimliliği uzun vadeli trendlere geri dönmüş, imalat sanayi toplam üretim verimliliği ise artmaya başlamıştır. Çalışma, Stalin’in ekonomi politikalarını uyguladığı dönem ile bu uygulamalardan vazgeçilip dengeli politikaların izlendiği 1935 sonrası dönemi karşılaştırmaktadır. 1924-1935 dönemi ile 1935 sonrası dönem kıyaslandığında, Stalin’in baskı ile yönettiği ekonomi politikalarının uzun vadede başarılı olamadığı görülmüştür.
Keywords
Abstract
Following the Bolsheviks' victory in Russia, the Union of Soviet Socialist Republics was established on 30 December 1922. When Stalin came to power, the Soviet Union lagged significantly behind Western powers in terms of industry and agriculture. During this period, Stalin's agricultural, industrial and economic policies, which embraced the socialist development model, gained considerable prestige. From 1929 onwards, collective farms called ‘Kolkhozes’ and state farms called ‘Sovkhozes’ were established. Furthermore, the economic policies implemented by Stalin during this period focused on developing heavy industry and collectivising agriculture at the expense of a significant decline in consumer goods. However, contrary to expectations, collectivisation led to a serious decline in agricultural productivity and caused shortages. Stalin's insistence on unrealistic production targets soon led to serious problems. As the majority of investments were directed towards heavy industry, widespread shortages of consumer goods occurred and inflation rose. In this context, the decline in agricultural production also hindered the import of inputs such as raw materials, machinery, and equipment necessary for industrial capital. In this situation, GDP stagnated and even declined. Due to the destructive consequences of collectivisation, the government reversed course and began to pursue more balanced policies from 1935 onwards. With the implementation of these balanced policies, the gap between agriculture and industry began to normalise from 1935 onwards. With the balanced policies that began to be implemented, the gap between agriculture and industry began to normalise from 1935 onwards. Agricultural total factor productivity returned to long-term trends, while manufacturing total factor productivity began to increase. The study compares the period during which Stalin implemented his economic policies with the post-1935 period, when these policies were abandoned in favour of balanced policies. When comparing the 1924-1935 period with the post-1935 period, it is evident that Stalin's coercive economic policies were not successful in the long term.
