EĞİTİMDE KAYGI VE SEÇİM: EBEVEYN KAYGILARININ OKUL TERCİHLERİNE ETKİSİ ÜZERİNE SOSYOLOJİK BİR ARAŞTIRMA
Author :
Abstract
Bu çalışma, ebeveynlerin çocuklarının eğitimine ilişkin kaygı düzeylerini ve okul tercihi pratikleriyle ilişkili sosyolojik örüntüleri betimsel-nicel bir çerçevede incelemektedir. Sivas’ta okul çağında çocuğu bulunan 438 ebeveynden, demografik bilgi formu ve “Çocukların Eğitiminde Ebeveyn Kaygı Kaynakları Ölçeği” (ÇE-EKKÖ) aracılığıyla veri toplanmıştır. Tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü ANOVA ile yapılan karşılaştırmalar ile Pearson korelasyonları kullanılmış; değişkenler arasındaki nedensel bağlar test edilmemiştir. Bulgular, genel kaygının orta düzeyde seyrettiğini ve özellikle “öğrenme performansı” ile “eğitim ortamı” boyutlarında yoğunlaştığını göstermektedir. Kentte yaşayanlar, orta gelir grupları, çocuğu devlet okulunda öğrenim görenler, uzman/okul tanıtımı temelli bilgi kaynaklarına başvuranlar ve “öğretmen kalitesi/itibar” ölçütünü önceleyenlerde kaygı düzeyleri daha yüksektir. Dönemsel özel ders/kurs desteği de kaygı ile ilişkilidir. Ebeveyn kaygısı ile ölçeğin tüm alt boyutları arasında pozitif ilişkiler saptanmıştır. Sonuçlar, ebeveyn kaygısının sınıf konumu, kültürel sermaye ve mekânsal bağlamla iç içe geçmiş yapısal bir olgu olduğunu; eğitimde eşitsizliklerin duygusal düzlemde yeniden üretimine katkıda bulunduğunu göstermektedir. Bulgular, devlet okullarında rehberlik hizmetlerinin güçlendirilmesi ve bilgiye erişimde eşitliği artıracak politikaların ebeveyn kaygısını azaltmada etkili olabileceğine işaret etmektedir.
Keywords
Abstract
This study examines parents’ educational anxiety levels and the sociological patterns associated with school-choice practices within a descriptive quantitative framework. Data were collected from 438 parents with school-aged children in Sivas using a demographic information form and the “Parental Anxiety Sources in Children’s Education Scale” (ÇE-EKKÖ). Descriptive statistics, independent samples t-tests, one-way ANOVA, and Pearson correlations were employed, and no causal relationships between variables were tested. Findings indicate that overall parental anxiety is at a moderate level, with notable intensity in the “learning performance” and “educational environment” dimensions. Higher anxiety levels were observed among parents living in urban areas, those in middle-income groups, parents whose children attend public schools, those relying on expert advice or school promotion materials as information sources, and those prioritizing “teacher quality/reputation” in school selection. Occasional use of private tutoring/courses was also associated with higher anxiety. Positive correlations were found between parental anxiety and all subdimensions of the scale. The results suggest that parental educational anxiety is a structural phenomenon intertwined with social class, cultural capital, and spatial context, contributing to the emotional reproduction of educational inequalities. The findings indicate that strengthening guidance/counseling services in public schools and improving equitable access to reliable information may help reduce parental anxiety.
