IRAK’TAN TÜRKİYE’YE YÖNELİK GÖÇLERİN EKONOMİK ETKİLERİ: ZORUNLU VE GÖNÜLLÜ GÖÇ BAĞLAMINDA BİR DEĞERLENDİRME
Author :
Abstract
Bu çalışma, Irak’tan Türkiye’ye yönelik göçlerin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerini zorunlu ve gönüllü göç ayrımı çerçevesinde incelemektedir. Göç ve ekonomi ilişkisine dair kavramsal yaklaşımlar temelinde ele alınan makale, Irak kaynaklı göç hareketlerinin işgücü piyasası, kamu maliyesi, tüketim yapıları, yerel ekonomiler ve Türkiye–Irak dış ticareti üzerindeki çok boyutlu etkilerini analiz etmektedir. Çalışmada, Irak’tan Türkiye’ye yönelen göçlerin yalnızca insani veya demografik bir olgu olmadığı; kısa vadede maliyetler, uzun vadede ise yapısal dönüşümler ve ekonomik fırsatlar üreten bir süreç olduğu savunulmaktadır. 2013–2016 dönemine ait Göç İdaresi Genel Müdürlüğü verileri kullanılarak yapılan istatistiksel değerlendirme, Irak kaynaklı göçlerin süreklilik gösterdiğini ve düzensiz göç, uluslararası koruma ve ikamet izinleri gibi farklı kategoriler altında çeşitlendiğini ortaya koymaktadır. Bulgular, zorunlu göçün kısa vadede kayıt dışı istihdam ve kamu harcamaları üzerinde baskı yarattığını; buna karşılık göçmenlerin ekonomik entegrasyonunun sağlanması hâlinde uzun vadeli katkı potansiyelinin güçlendiğini göstermektedir. Ayrıca Iraklı göçmen ağlarının, Türkiye–Irak dış ticaretinde bilgi ve aracılık kanalları üzerinden dolaylı bir rol oynadığı tespit edilmektedir.
Keywords
Abstract
This article examines the economic impacts of migration from Iraq to Türkiye by distinguishing between forced and voluntary migration. Drawing on conceptual discussions in migration economics and empirical evidence from türkiye, the study analyses how Iraqi migration has affected the Turkish economy through labour markets, public finances, consumption patterns, local economies, and foreign trade relations. The article argues that Iraqi migration cannot be understood solely as a humanitarian or demographic phenomenon, but rather as a multidimensional process producing both short-term costs and long-term economic opportunities. Using official migration statistics from the Turkish Directorate General of Migration Management for the period 2013–2016, the study demonstrates that migration from Iraq has displayed continuity and diversification across different legal categories, including irregular migration, international protection, and residence permits. The findings indicate that forced migration has generated short-term pressures on public services and informal employment, while longer-term effects depend largely on the effectiveness of integration and labour market policies. Furthermore, the article highlights the indirect role of Iraqi migrant networks in facilitating Türkiye–Iraq foreign trade by reducing information and transaction costs, while also noting the risks associated with informal economic practices. Overall, the study contributes to the literature by offering a differentiated economic assessment of Iraqi migration to Türkiye within a forced–voluntary migration framework.
