Author :
Abstract
Çevre tutumu bireyin doğa ile kurduğu ilişkiyi anlamlandırma düzeyidir. Türkiye’de çevre tutumu üzerine yapılan çalışmaların istatistiksel sonuçlarını sentezleyerek, cinsiyet değişkeninin çevre tutumu üzerindeki etki büyüklüğünü ortaya koymayı amaçlayan bu araştırmada meta analiz yönteminden yararlanılmıştır. Literatür taraması için veri tabanı olarak ERIC, TR Dizin ve YÖK Ulusal Tez Merkezi tercih edilmiş ve veri tabanlarında “çevreye yönelik tutum” anahtar kelimesi kullanılmıştır. Bu doğrultuda 2000-2025 yılları arasında yapılan 1790 araştırma incelenmiştir. Dahil etme ve hariç tutma kriterlerine göre araştırmaya 79 çalışma dahil edilmiştir. Çalışma sürecine örneklem büyüklüğü, yayın yılı ve çalışmanın yapıldığı grup değişkenleri sistematik olarak kodlanmıştır. Araştırmada verilerin analizi Jamovi programı ve R programında yer alan “meta” paketi ile gerçekleştirilmiştir. Etki büyüklükleri, standartlaştırılmış ortalama farkı (Hedges’g) yöntemiyle hesaplanmış; metodolojik farklılıkların kontrolü için de Knapp ve Hartung düzeltmeleri uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlar incelendiğinde, kadınların çevre tutumunun erkeklere kıyasla daha yüksek olduğu saptanmıştır. Alt grup analizlerinde, eğitim düzeyi arttıkça kadınlar lehine daha yüksek etki büyüklüğü sergilendiği görülmüştür. Öte yandan örneklem büyüklüğü ve çalışmanın yapıldığı yıl değişkenleri için anlamlı bir fark bulunamamıştır.
Keywords
Abstract
Environmental attitude is the level at which an individual interprets their relationship with nature. This study, which aims to reveal the magnitude of the effect of the gender variable on environmental attitude by synthesizing the statistical results of studies conducted on environmental attitude in Turkey, utilized the meta-analysis method. ERIC, TR Index, and National Thesis Centre were selected as databases, and environmental attitude as keyword for the literature review. Accordingly, 1,790 studies conducted between 2000 and 2025 were examined. Subsequently, seventy-nine studies were included in the research according to the inclusion and exclusion criteria. The sample size, publication year, and group variables of the study process were systematically coded. The data analysis in the study was performed using the Jamovi program and the “meta” package in the R program. The effect sizes were calculated using the standardized mean difference method (Hedges' g), and Knapp and Hartung adjustments were also applied to account for methodological differences. The results obtained in the study revealed that the women's environmental attitudes were higher than those of men. In subgroup analyses, it was observed that as the level of education increased, the higher effect sizes were seen in favour of women. On the other hand, no statistically significant differences were found for the variables of sample size and year of publication.
