FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ KİMYA AİDİYET DUYGUSU, KİMYA MOTİVASYONU VE MEKANİSTİK AKIL YÜRÜTME DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
Author :
Abstract
Bu araştırmanın amacı, fen bilgisi öğretmen adaylarının kimya aidiyet duyguları, kimya motivasyon düzeyleri ve mekanistik akıl yürütme becerileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya Türkiye’deki altı farklı üniversitenin Fen Bilgisi Öğretmenliği programlarında öğrenim gören toplam 251 öğretmen adayı katılmıştır. Veri toplama aracı olarak, Kimya Aidiyet Ölçeği, Kimya Motivasyon Ölçeği ve senaryo temelli açık uçlu mekanistik akıl yürütme sorusu kullanılmıştır. Aidiyet ve motivasyon verileri SPSS programı ile analiz edilmiştir. Açık uçlu sorudan elde edilen veriler, mekanistik akıl yürütmenin beş bileşeni (varlıklar, özellikler, faaliyetler, organizasyon ve temsil) dikkate alınarak nitel olarak analiz edilmiştir. Her bir öğrenci açıklaması dört akıl yürütme düzeyinden birine (betimleyici, ilişkisel, basit nedensel, gelişen mekanistik) kodlanmıştır. Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının kimya aidiyet ve motivasyon düzeylerinin genel olarak orta seviyede olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucu ayrıca katılımcıların büyük bölümünün akıl yürütmelerinin betimleyici düzeyde kaldığını, gelişen mekanistik düzeyde açıklama yapabilen öğrenci oranının ise oldukça düşük olduğu tespit edilmiştir. Korelasyon analizleri, kimya aidiyet düzeyi ile mekanistik akıl yürütme arasında zayıf fakat anlamlı bir pozitif ilişki olduğunu açığa çıkarmıştır. Benzer şekilde kimya motivasyonu ile mekanistik akıl yürütme arasında da zayıf ancak anlamlı bir pozitif ilişki tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, öğretmen adaylarının kimya öğrenme süreçlerinde hem duyuşsal hem de bilişsel açıdan desteklenmeye ihtiyaç duyduklarını göstermektedir. Aidiyeti ve motivasyonu güçlendiren öğrenme ortamlarının oluşturulması, tanecik düzeyinde açıklamayı teşvik eden öğretim stratejilerinin kullanılması ve mekanistik akıl yürütmeyi geliştiren etkinliklerin artırılması önerilmektedir.
Keywords
Abstract
The purpose of this study was to examine the relationship between pre-service science teachers' sense of belonging in chemistry, their motivation levels in chemistry, and their mechanistic reasoning skills. A correlational survey model was used in the study. A total of 251 pre-service science teachers studying in science education programs at six different universities in Turkey participated in the study. Data collection tools included the Chemistry Belonging Scale, the Chemistry Motivation Scale, and a scenario-based open-ended mechanistic reasoning question. Belonging and motivation data were analyzed using SPSS. Data obtained from the open-ended questions were analyzed qualitatively, considering the five components of mechanistic reasoning (entities, properties, activities, organization, and representation). Each student’s explanation was coded into one of four levels of reasoning (descriptive, relational, simple causal, and emergent mechanistic). The study found that the pre-service science teachers' levels of belonging and motivation in chemistry were generally moderate. The study also found that the majority of the participants' reasoning remained at the descriptive level, while the proportion of students who could explain at the emergent mechanistic level was quite low. Correlation analyses revealed a weak but significant positive relationship between chemistry engagement and mechanistic reasoning. Similarly, a weak but significant positive relationship was found between chemistry motivation and mechanistic reasoning. These results suggest that preservice teachers need both affective and cognitive support in their chemistry learning process. Creating learning environments that strengthen engagement and motivation, using teaching strategies that encourage granular explanations, and increasing activities that enhance mechanistic reasoning are recommended.
