Author :
Abstract
Bu araştırmanın amacı, toplumun sigara izmaritlerinin çevre üzerindeki etkilerine yönelik farkındalık düzeylerini belirlemek için geçerli ve güvenilir bir farkındalık ölçeği geliştirebilmektir. Dünyada en yaygın çevre kirliliği türlerinden biri olan sigara izmaritleri, doğada uzun süre kalarak ciddi çevresel zararlara yol açabilmektedir. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 4,5 trilyon sigara izmaritinin çevreye atıldığı düşünüldüğünde, toplumun bu kirlilik türüne yönelik farkındalık düzeyinin belirlenmesi önemli bir gereklilik haline gelmektedir. Bu nedenle sigara izmaritlerinin çevresel etkilerine yönelik geliştirilmiş herhangi bir ölçeğe literatürde rastlanmaması araştırmanın özgün değerini ortaya koymaktadır. Betimsel yöntemin kullanıldığı araştırmanın pilot uygulaması için, 2024-2025 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılında bir üniversitede 20 anabilim dalında öğrenim gören 1., 2., 3. ve 4. sınıf düzeyindeki 302 öğretmen adayı rastlantısal olarak seçilmiştir. Veriler, SPSS 29 programı kullanılarak analiz edilmiş; ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları tamamlandıktan sonra, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) AMOS 21 programı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında gerçekleştirilen analizler sonucunda, ölçeğin istatistiksel açıdan uygun, geçerli ve güvenilir bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Bu ölçek geliştirme çalışması, konuya yönelik güvenilir ve geçerli bir ölçeğin literatüre kazandırılması yanında, konu hakkında farkındalık oluşturabilecektir. Ayrıca çalışma bu konuda eğitim ve yasal düzenleme çalışmalarının geliştirilmesine de yön verebilir.
Keywords
Abstract
The aim of this research is to develop a valid and reliable awareness scale to determine society’s level of awareness regarding the environmental impacts of cigarette butts. Cigarette butts, one of the most widespread types of environmental pollution worldwide, remain in nature for long periods and cause serious environmental harm. Considering that approximately 4.5 trillion cigarette butts are discarded into the environment each year, determining society’s awareness of this type of pollution has become a significant necessity. A review of the related literature reveals that no scale has been developed to measure the environmental impacts of cigarette butts, which highlights the originality of the present study. In this research, which employed a descriptive method, a pilot study was conducted during the 2024–2025 academic year spring semester with 302 preservice teachers studying across 20 departments at a university. Participants were randomly selected from 1st-, 2nd-, 3rd-, and 4th-year class levels. Data were analyzed using the SPSS 29 program, and after completing validity and reliability analyses, confirmatory factor analysis (CFA) was performed using the AMOS 21 program. The analyses conducted within the scope of the study revealed that the scale possesses a statistically appropriate, valid, and reliable structure. In addition to contributing a valid and reliable scale to the literature, this scale development study is expected to raise awareness on the subject. Moreover, the study may guide future educational practices and legal regulations related to this issue.
