Author :
Abstract
Sanatçılar sanat tarihi boyunca eserlerinde, soyut ve somut arasındaki ilişkiyi çeşitli biçimlere dönüştürmek, duyusal deneyimleri kavramsal ifadelerle açıklamak ve seyirciyle bir iletişim kurmak amacıyla çeşitli anlatım stratejileri kullanmışlardır. Söz konusu stratejilerden biri olarak analoji, hem yaratıcı hem de alımlayıcı süreçlerde önemli bir rol oynamaktadır. Buna göre örneğin sanatçının bir eseri oluştururken yararlandığı analojik ilham, seyircinin eseri algılarken ve yorumlarken kendisinde karşılık bulan analojik katmanlardan farklı olabilmektedir. Analoji, yalnızca nesneler ya da kavramlar arasında var olan doğrudan benzerliği değil, aynı zamanda dolaylı zihinsel, kültürel ve estetik bağlamlara da sahip olabilen ilişkileri de kapsayabilmektedir. Böylelikle, farklı kavramlar veya nesneler arasında yapısal veya işlevsel benzerlikler kurulmuş, bilişsel anlam katmanları inşa edilmiş olur. Bu bağlamda, analoji sanatın tüm dallarında karşılık bulabilen, disiplinler arası ifadelere imkan tanıyan ve böylelikle sanatsal üretimlerde anlamı çoğaltan bir araç olarak kullanılabilmektedir. Bu çalışmada, Bülent Üstün’ün Obje Art serisindeki foto-illüstrasyonlar, görsel okuryazarlık üzerinden analoji bağlamında ele alınarak yorumlanmıştır. Buna göre; serinin hem tamamında hem de çalışmaya konu olan örneklerde, hazır nesnenin illüstratif müdahaleyle bir bakıma canlandırılması veya bağlam değiştirmesi, animizm ve pareidolia yoluyla seyircinin sezgisel katılımını mümkün hale getirmiştir. Bununla birlikte sanat tarihiyle kurulan bağlar sayesinde de analitik bir okumanın bağlamsal derinliği sağlanmıştır. Sonuçta Bülent Üstün’ün Obje Art serisindeki analojinin tek tek eşleşmelerden ibaret olmadığı; işlevsel yer değiştirme, bağlam değişikliği ve melez imge üretimiyle çok katmanlı bir alımlama stratejisi olarak belirginleştiği saptanmıştır.
Keywords
Abstract
From an art history perspective, artists have sought to transform the relationship between the abstract and the concrete into various forms in their works, to explain sensory experiences through conceptual expressions, and to establish communication with the audience. Artists have used various narrative strategies to achieve this. Analogy, as one such strategy, plays an important role in both the creative and receptive processes. Accordingly, the analogical inspiration that an artist draws upon when creating a work may differ from the analogical layers that resonate with the viewer when perceiving and interpreting the work. Analogy encompasses not only direct similarities between objects or concepts, but also relationships that may have indirect mental, cultural, and aesthetic contexts. In this way, structural or functional similarities are established between different concepts or objects, and cognitive layers of meaning are constructed. In this context, analogy is a tool that can be found in all branches of art and allows for interdisciplinary expressions. Thus, it can be used as a tool that multiplies meaning in artistic productions. In this study, Bülent Üstün's photo-illustrations from the Object Art series are interpreted within the context of analogy through visual literacy. Accordingly, both in the series as a whole and in the examples discussed in this study, the illustration of ready-made objects, or rather their reanimation or change of context, has enabled the viewer's intuitive participation through animism and pareidolia. At the same time, the connections established with art history have provided the contextual depth for an analytical reading. Ultimately, it has been determined that the analogy in Bülent Üstün’s Object Art series is not limited to individual correspondences; it has emerged as a multi-layered reception strategy through functional displacement, contextual change, and hybrid image production.
