DO IT YOURSELF MOVEMENT IN ZERO-WASTE FASHION: CUSTOMIZABLE, OPEN-SOURCE-ACCESSIBLE GARMENTS IN DIGITAL DATABASE AND PLATFORMS
Author :
Abstract
Bu çalışma; dijital platformlar tarafından daha kolay bir biçimde erişilebilen açık kaynaklı ve kullanıcılar tarafından kişiselleştirilebilir giysi uygulamalarına odaklanarak Kendin-Yap Hareketi (DIY) ile sıfır atık (ZW) modası arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Çalışma, genel olarak dijital moda teknolojilerini ele almak yerine, özellikle DIY tabanlı giysi kalıp tasarım sistemlerinin, açık erişimli kaynakların ve katılımcı tasarım kültürlerinin sıfır atık giysi tasarım ve üretimlerine nasıl katkıda bulunduğuna odaklanmıştır. Sistematik literatür incelemesi ve görsel içerik analizine dayalı nitel bir araştırma tasarımıyla gerçekleşen çalışma, tüketici-üretici uygulamalarının modada tasarımın, üretim iş akışlarının ve atık azaltma çalışmalarının yeniden nasıl şekillendiğini araştırmaktadır. Araştırmada, dijital teknolojilerin de desteklediği yazdırılabilir, kişiselleştirilebilir, açık-erişimli kaynaklı atıksız giysilerin tasarım ve üretiminde üreten-tüketici anlayışı gün geçtikçe yaygınlaştığı vurgulanmaktadır. Böylece üretici hareketi, açık erişim platformlar, kullanıcı odaklı tasarım kültürü; sürdürülebilir moda ve sıfır atık açısından da katılımcı odaklı üretimlere teşvik etmektedir. Çağdaş sıfır atık DIY çalışmaları, giysi kalıp paylaşım toplulukları, sıfır atık prensiplerine uyumlulukları gibi açılardan da eleştirel bir biçimde incelemektedir. Çalışma, tasarımcı ve tüketici odaklı sıfır atık çalışmalarını DIY kültürü ve açık erişim platformlarının katkıları üzerinden inceleyerek, sıfır atık kavramının hem çevresel bir strateji hem de dijital kültüre uyumlu bir tasarım metedolojisi olarak yeni bir çerçeve çizerek alana katkıda bulunmaktadır. Sürdürülebilirlik, dijitalleşme ve kullanıcı odaklı tasarım ve üretimin karşılıklı ilişkisini örnekler üzerinden inceleyerek, tekstil ve moda tasarımı alanındaki gelecek çalışmalar için disiplinlerarası çalışmaların ve tasarımda dijitalleşmenin önemini vurgulamaktadır. Kendin-yap Hareketi’nin (DIY) sürdürülebilir moda ve sıfır atık yaklaşımı açısından sunduğu yeniliklerin tekstil ve moda tasarımı alanına olan katkılarının incelenmesine dayanmaktadır. Araştırmada, dijital teknolojilerin de desteklediği yazdırılabilir, kişiselleştirilebilir, açık-erişimli kaynaklı atıksız giysilerin tasarım ve üretiminde üreten-tüketici anlayışı gün geçtikçe yaygınlaştığı vurgulanmaktadır. Böylece üretici hareketi, açık erişim platformlar, kullanıcı odaklı tasarım kültürü; sürdürülebilir moda ve sıfır atık açısından da katılımcı odaklı üretimlere teşvik etmektedir. Çalışma; tekstil ve moda tasarımında üretici ve tüketici rollerinin yeniden tanımlanmasına, bireysel üretimlerin küresel sürdürülebilirlik hedefleriyle nasıl bütünleştiğine, tasarımın erişilebilirliğine ve çevresel farkındalığa dair katkılar sunmaktadır. Çalışma ayrıca bu üretim biçimlerini şematize ederek de alana ayrı bir katkı sunmaktadır. Diğer araştırmalardan farklı olarak, sıfır atık kavramı sadece çevresel bir strateji olarak değil aynı zamanda üreten-tüketici modelini güçlendiren bir dijital üretim modeli olarak ele almaktadır. Sürdürülebilirlik, dijitalleşme, kullanıcı odaklı tasarım ve üretim ilişkisini bütüncül bir biçimde güncel örnekler üzerinden inceleyerek disiplinler arası bir bakış sunmaktadır.
Keywords
Abstract
This study examines the relationship between the Do-It-Yourself (DIY) movement and zero-waste (ZW) fashion, focusing on open-source, user-modifiable garment practices facilitated by digital platforms. Rather than addressing digital fashion technologies in general, the article focuses specifically on how DIY-based pattern systems, open-access resources, and participatory design cultures contribute to zero-waste garment design and production. This study, conducted through a qualitative research design based on systematic literature review and visual content analysis, investigates how consumer-producer practices are reshaping design, production workflows, and waste reduction efforts in fashion. The research emphasizes that the producer-consumer approach is becoming increasingly widespread in the design and production of printable, customizable, open-access, zero-waste clothing, supported by digital technologies. Thus, the producer movement, open-access platforms, and user-centric design culture encourage participatory production in terms of sustainable fashion and zero waste. This study critically examines contemporary zero-waste DIY initiatives, garment pattern-sharing communities, and their compliance with zero-waste principles. By analyzing designer and consumer-focused zero-waste practices through the contributions of DIY culture and open-access platforms, the work contributes to the literature by framing the zero-waste concept as both an environmental strategy and a design methodology compatible with digital culture. Through examples, it examines the reciprocal relationship between sustainability, digitalization, and user-centered design and production, highlighting the importance of interdisciplinary studies and digitalization in design for future work in textile and fashion design.
