Author :
Abstract
İbn Mâlik, 600/1204 tarihinde Kurtuba şehrine yakın olan Ceyyân’da dünyaya geldi, bilgi bakımından yetişmesine vesile olan çok kıymetli hocalardan Arapçaya dair dersler aldı, ilim tahsil etmek üzere pek çok şehre gitme imkânı buldu, farklı insanlarla bir araya geldi, güçlü bilgi ve birikime sahip oldu, medreselerde hocalık yaptı, talebeler yetiştirdi, çok değerli eserler yazdı ve 672/1274 yılında Dımaşk’ta vefat etti. Bu makalede nahvin ana unsurlarından biri olan merfû‘âta dair açıklamalarda bulunmak ve şiirle alakalı örnek vermek büyük önem arz etmektedir. Çünkü merfû‘ât bölümü mübtedâ, haber, fâil ve nâibu’l-fâil gibi cümlenin ana unsurlarını barındırır. Şiir ise nakli delillerin en önemlilerinden biri sayılır. Yapılan çalışmada müellif zamanında nahiv eserleri kaleme alınırken şiirler baş uçucu kaynağı olduğu ve eserlerde çokça yer aldığı görülmüştür. Meydana getirilen bu araştırmada İbn Mâlik’in merfû‘ât bölümüne dair istişhâdda bulunduğu şiirler hakkında değerlendirmeler yapılmış, nahve dair tüm eserleri taranmış, şiirlerin şairleri tespit edilmiş, her bölümle alakalı en fazla üçer örnek verilmiş, hangi bahirle yazıldığı ifade edilmiş, zengin bir kaynakça kullanılmaya çalışılmış, çok fazla detaya girmemek adına metin içi en fazla beşer kaynak eser gösterilmiş, konunun anlaşılmasına katkı sunmak için giriş bölümünde açıklamalar yapılmış ve makalenin geneli hakkında kısa öz bir değerlendirme icra edilmiştir. Bu araştırmada, İbn Mâlik’in merfû‘ât konusundaki yararlandığı şiirleri derlemek, hangi amaç için kullandığını tespit etmek ve kısa ve öz bilgilerle açıklamak amaçlanmıştır.
Keywords
Abstract
Ibn Mālik was born in 600/1204 in Jayyan, near Cordoba. He received lessons in Arabic from highly esteemed teachers who contributed to his intellectual development. He had the opportunity to travel to many cities to pursue his studies, interacting with diverse people, acquiring strong knowledge and experience, teaching in madrasas, educating students, writing valuable works, and passing away in Damascus in 672/1274. This article emphasizes the importance of explaining the nominative case (al-marfû‘āt.), one of the main elements of grammar, and providing examples related to poetry. This is because the nominative case contains the main elements of a sentence, such as the subject, predicate, agent, and نائب الفاعل (nāib al-fā‘il). Poetry, in turn, is considered one of the most important sources of transmitted evidence. This study reveals that during the author's time, poems served as a primary source and were frequently included in works of grammar. This research evaluates the poems cited by Ibn Mālik in his section on al-marfû‘āt (higher verses), examines all his works on grammar, identifies the poets of the poems, provides a maximum of three examples for each section, indicates the meter used, utilizes a rich bibliography, cites a maximum of five sources within the text to avoid excessive detail, includes explanations in the introduction to aid understanding, and provides a brief summary of the overall article. The aim of this research is to compile the poems Ibn Mālik used in his section on al-marfû‘āt, determine the purpose for which he used them, and explain them concisely.
