2011 VAN DEPREMİ SONRASINDA VAN MERKEZ İLÇELERİNDE KARAYOLU ULAŞIMININ GELİŞİMİ VE SORUNLARIN İNCELENMESİ
Author :
Abstract
Deprem gibi doğal afetler ile büyükşehir statüsüne geçiş sonrasında oluşturulan merkez ilçeler gibi idari değişiklikler, kentsel yapıyı yeniden şekillendirerek şehir içi trafik akışını önemli ölçüde etkilemektedir. Bu çalışma, Van’da 2012 yılında kurulan ve en fazla nüfusa sahip olan İpekyolu, Tuşba ve Edremit merkez ilçelerinin 2011 yılında meydana gelen deprem sonrasındaki karayolu ulaşım ağlarındaki gelişimi ve temel sorunları incelemeyi amaçlamaktadır. Van merkez ilçelerinin Türkiye’de önemli ölçüde plansız ve düzensiz yerleşmeler arasında olduğu ve trafiğin bu durumdan olumsuz şekilde etkilendiği söylenebilir. Depremler, insanın can ve mal kayıplarına neden olan ve etkisi daha geniş sahalarda hissedilen doğal afetler arasında yer almaktadır. Her doğal afet gibi Van depreminden de çıkarılması gereken derslerin başında merkez ilçeler arasında Edremit ilçesi hariç, mevcut yerleşmelerde nüfusun yoğunlaştığı arazilerin yerleşmeye uygun olmadığı gerçeğinin görülmesidir. Deprem sonrasında sağlam zeminlerde yapılan TOKİ konut projelerinin uygulanması ve şehrin bu sağlam zemine yayılması olumlu katkı sağlamıştır. Öte taraftan deprem sonrasında yeniden Van Ovası’nda yapılaşmanın tüm hızıyla devam etmesi, trafiği rahatlatacak sınırlı projeye karşılık çok sayıda otel ile yüksek katlı binaların yapılması ve şehrin her yıl yüzbinlerce turiste ev sahipliği yapması şehir trafiğini çileye çevirmiştir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Çalışma sonuncunda, bölgenin en büyük şehirleri arasında yer alan ve yoğun göç almış olan Van ili merkez ilçelerinde ulaşım sorununun en önemli sorunlar arasındaki yerini koruduğu, on altı yıldır tamamlanamayan çevreyolunun bu sorunun büyümesinde önemli etkiye sahip olduğu görülmektedir. Başta İpekyolu ilçesi olmak üzere Tuşba ve Edremit ilçelerinde belirli güzergâhlarda ve belirli saatlerde trafik akışı kilitlenmektedir. Şehir trafiğini rahatlatacak köprülü kavşak sayısının yetersiz olması, şehir merkezinde yeterli sayıda otoparkın bulunmamasından dolayı araçların yol kenarlarına hatta bazen kaldırımlara park etmesi trafik akışını olumsuz şekilde etkilerken, ayrıca kaldırımların bazı esnaf ve seyyar satıcılar tarafından kullanılması ise yaya geçişlerini de zorlaştırmaktadır. Bu durum bazı noktalarda yayaların yollarda yürümesine neden olmakta, yavaş akan trafiği daha da yavaşlatmaktadır.
Keywords
Abstract
Natural disasters such as earthquakes, as well as administrative transformations such as the establishment of central districts following the transition to metropolitan municipality status, significantly reshape urban structures and directly affect intra-urban traffic flow. This study aims to examine the post-2011 earthquake development of the highway transportation networks and the major challenges in the central districts of İpekyolu, Tuşba, and Edremit, which were established in 2012 in Van and currently host the largest population in the province. It can be argued that the central districts of Van are among the settlements in Türkiye characterized by considerable unplanned and irregular urbanization, which has adversely affected traffic conditions. Earthquakes are among the most destructive natural disasters, resulting in substantial loss of life and property and producing widespread spatial impacts. One of the primary lessons to be drawn from the Van earthquake is the recognition that, except for Edremit, many of the areas where population density has increased in the central districts are not suitable for settlement. Following the earthquake, the implementation of mass housing projects by the Housing Development Administration of the Republic of Türkiye (TOKİ) on solid ground and the city’s expansion toward more stable areas contributed positively to urban development. However, the continued construction activities in the Van Plain, the limited number of projects aimed at alleviating traffic congestion, the rapid increase in hotels and high-rise buildings, and the city’s annual hosting of hundreds of thousands of tourists have significantly intensified urban traffic problems. This study employs document analysis as a qualitative research method. The findings indicate that transportation remains one of the most pressing issues in the central districts of Van, one of the largest and most migration-receiving cities in the region. The incomplete ring road project, which has remained unfinished for sixteen years, plays a critical role in exacerbating this problem. Particularly in İpekyolu, as well as in Tuşba and Edremit, traffic flow becomes congested along specific routes and during peak hours. The insufficient number of grade-separated interchanges, the lack of adequate parking facilities in the city center leading to roadside and sometimes sidewalk parking, and the occupation of sidewalks by shopkeepers and street vendors negatively affect both vehicular and pedestrian mobility. In some areas, pedestrians are forced to walk on the road, further slowing already congested traffic flow.
