ISSN:2148-2489

KÜLTÜREL VE EKOLOJİK BİR MİRAS: SİİRT BATTANİYESİ


Yüzyıllar boyunca sayısız medeniyete ev sahipliği yapan Anadolu, büyük bir kültür çeşitliliğine ve birçok geleneksel el sanatına sahiptir. Şüphesiz ki Anadolu’da en önemli el sanatlarından biri de dokumacılıktır. Anadolu’nun birçok kesiminde tarım ve hayvancılık faaliyetleri sonucunda şekillenen dokumacılık, en önemli maddi kültür öğeleri arasında yer almaktadır. Anadolu’daki geleneksel dokumacılık faaliyetlerinden biri de Siirt Battaniyesi üretimidir. Binlerce yıldır Siirt ve çevresinden geleneksel yöntemlerle üretilen Siirt Battaniyesi, Ankara Tiftik Keçisinden kırkılarak dokunmaktadır. Kesilen tiftikler kirman ile eğrildikten sonra, elde edilen iplikler, özel tezgâhlarda battaniye olarak dokunmaktadır. Dokunan battaniyeler çelik taraklarla vurularak tüylendirilip şekillendirilmektedir. Köklü bir geçmişe sahip olan Siirt Battaniyesi 1977 yılında tescil edilmiştir. Siirt Battaniyesi özellikle son yıllarda ekolojik ve yerel ürünlere olan yoğun talepten dolayı geniş bir pazar imkânına sahiptir. Bu çalışmanın temel amacı geçmişe kıyasla önemi azalmış olan en önemli el sanatlarından biri olan dokumacılığın ve bunun sonucunda ortaya çıkan Siirt Battaniyesi’nin eski önemine kavuşmasını sağlamak ve sosyo-kültürel açıdan oldukça önemli olan bu maddi kültür öğesinin gelecek nesillere taşınmasına katkı sunmaktır. Çalışmada elde edilen bulgulara göre Siirt yöresinde Siirt Battaniyesi ve diğer geleneksel dokuma ürünleri üreten atölye sayısı yaklaşık 70 civarında olup, bu atölyelerde 100’e yakın kişi istihdam edilmektedir. Sonuç olarak Siirt yöresinde usta çırak ilişkisiyle yapılan dokumacılık faaliyetleri ve battaniye üretimi, yeni nesillerin ilgi göstermemesi nedeniyle yok olma tehlikesi ile karşı karşıyadır. Ancak Siirt Battaniyesi’nin kültürel ve ekolojik bir ürün olarak son yıllarda tekrardan yoğun ilgi görmesi, yörenin ekonomik kalkınmasına katkı sağlaması ve bu geleneksel el sanatının yaşatılması bakımından oldukça önemlidir.


Anahtar Kelimeler


El Sanatları, Halk Kültürü, Siirt, Battaniye

Yazar: Adnan ALKAN -
Sayfa Sayısı: 147-161
DOI: http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.36718
Tam Metin:
the Journal of Academic Social Sciences
E-Mail Aboneliği

E-Bülten'e abone olarak güncel haberlerin mailinize gelmesini sağlayabilirsiniz.

© Copyright Asos Eğitim Bilişim Danışmanlık / Akademik İletişim . Tüm Hakları Saklıdır.