İKLİM KONTROLÜNDE ŞEKİLLENEN AKARSU SEKİLERİ VE SEKİLERİN BEŞERİ KULLANIMI
CLIMATIC CONTROLLED FLUVIAL TERRACES AND HUMAN USAGE OF THE TERRACES

Author : Nurcan AVŞİN - Jef VANDENBERGHE
Number of pages : 73-91

Abstract

İklim ve tektonizma, flüvyal sistemlerde akarsu sekilerinin oluşumunu ve şekillenmesini denetleyen en önemli kontrol mekanizmalarıdır. Bunlardan iklimsel değişimlerin nehir sistemleri üzerindeki etkisi, sekilerin morfolojik ve sedimantolojik olarak birbirinden farklı olmasına neden olmaktadır. Bu fark ise peleo ortam analizlerinde flüvyal mimarinin önemini bir kez daha ortaya koymaktadır. Ancak, iklim-flüvyal sistem etkileşimine ilişkin bilgiler her zaman istenilen yalınlıkta değildir. Örneğin, iklimsel bir döngü (sıcak-soğuk dönem ardalanması) sürecinde oluşan seki sedimantasyonun, sadece iklimle değil, tektonik birikme-kazılma süreçleriyle ya da nehirlerin yanal göçü gibi farklı etkenlerle de şekillenebilmesi bu konudaki en büyük soru işaretlerinden biridir. Bunun yanında, iklim-flüvyal sistem etkileşiminde yalınlığı bozan diğer tartışma konuları aşağıdaki gibidir. a. Sekilerin içyapısında karakteristik bir sedimanter yapı var mıdır? Her bir sedimanter tabakanın oluşum mekanizması kesin olarak tespit edilebilir mi? b. İklim denetimindeki bir flüvyal aşınma-birikme döngüsü içinde meydana gelen sedimanter katmanların ve aşınım safhalarının rölatif yaşları nelerdir? Hangi süreç, hangi iklimsel döngüye karşılık gelmektedir? c. İklim döngüsü ile bağlantılı sekilerin basamaklı seki serileri halinde korunması, hangi senaryolarla analiz edilebilir? d. Flüvyal alanların beşeri kullanımına ilişkin bulgular nasıl elde edilebilir ve bu bulgular ne çeşit bir veri kaynağı sağlayabilir? Bu makale, söz konusu sorulara yanıt aramak amacıyla hazırlanmıştır.

Keywords

Flüvyal sedimantasyon, basamaklı seki serileri, tarihsel yerleşmeler

Read:1040

Download: 446