ISSN:2148-2489

AHLAT MEZAR TAŞLARINDA YER ALAN KANDİL MOTİFİNİN İSLAMİYETTEKİ IŞIK VE NUR KAVRAMLARI ÜZERİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ


Mezar taşları kültür ve sanat tarihi açısından önemli verilere sahip birer tarihi belge olma niteliğindedirler. Yapılan araştırmalar, Anadolu’da yaşamış olan her toplumun yaptıkları mezar taşlarında kendi kültürel özelliklerini yansıttıklarını göstermiştir. Türk-İslam sentezini tarihsel ve kültürel anlamda en güzel yansıtan yerlerden biri olan Ahlat, sahip olduğu mezar taşları ile araştırmamıza konu olmuştur. Burada bulunan mezar taşlarının süslemelerindeki motifler, yazılar ve işlemeler, Orta Asya kültürü ile Anadolu kültür özelliklerinin kaynaşması sonucu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, İslam dininin hakim olduğu bu bölgede mezar taşlarının süslemeleri de dinin etkisi çerçevesinde gelişmiştir. Bitkisel ve geometrik bezemeler, bordürler, ejder motifi, şamdan ve kandil mezar taşlarının başlıca süsleme öğeleri olarak karşımıza çıkar. Bunun yanı sıra Kuranı-ı Kerim’de yer alan ayetler ve kitabeler de mezar taşları üzerinde yer alır. Kullanılan her bir motif ya da yazı özel bir anlama sahip ve bir amaç için işlenmiştir. Burada İslam özelliklerinin yanı sıra, Orta Asya etkisinin de varlığı hissedilir. Mezar taşlarında kullanılan süsleme ögelerinden, ölen kişinin mezarını ahirete kadar aydınlatması için mezar taşı üzerine işlenen kandil motifi dikkat çekicidir. Aslında bir kullanım aracı olan kandilin mezar taşında, zamanla süsleme öğesine dönüşmesi tamamen inançla ilgili gelişen bir olgudur. Bu olgunun kökeni ve tarihsel anlamları araştırmamızın konusunu oluşturmaktadır.


Keywords


Ahlat, Süsleme, İnanış.

Author: Sevgi KİLİNÇ - Hüseyin ÖZÇELİK
Number of pages: 354-363
DOI: http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.36799
Full text:
The Journal of Academic Social Sciences
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.