ISSN:2148-2489

KADERLE YÜZLEŞMEK


Ontolojiye göre sanat eseri bir var olandır. Ancak, o nesneleşmiş tinsel varlıktır. Bu bakımdan her sanat eseri heterojen yapı gösterir. Heterojen yapı reel ve irreel tabakalardan meydana gelir. Sanat eserini böyle bir model analizine tabi tutan Nicolai Hartmann ve Roman Ingarden’dır. İsmail Tunalı, Sanat Ontolojisi adlı kitabında Hartmann ve Ingarden’ın yöntemlerinin bir sentezini yapmıştır. Reel tabaka tek bir unsurdan ses tabakasından ibarettir. İrreel tabaka ise anlam tabakası, nesne tabakası, karakter tabakası ve kader tabakası olmak üzere dört unsurdan oluşur. Bu yazıda Asaf Hâlet Çelebi’nin “İbrâhîm” adlı şiiri ontolojik eleştiri kuramına göre irdelenmiştir. Bunun için Tunalı’nın yöntembilimine yaslanılmıştır. Şiirin ses tabakası kelime tekrarları, asonans ve aliterasyon vasıtasıyla ahengin meydana getirildiğini göstermektedir. Anlam tabakasında şiirde kullanılan kelimelerin yaptığı göndermeler bir kültür şiirini açığa çıkarır. Nesne tabakası kutsal kitapları ve tasavvufu imler. Karakter tabakasında İbrâhîm peygamber, Buhtunnasır ve poetik ben vardır. Karakterler ise kader tabakasındaki temayı ortaya koyar. Buna göre insan nefis putuyla mücadele halindedir.


Keywords


Asaf Hâlet Çelebi, İbrahim peygamber, Ontoloji, şiir, varlık tabakaları.

Author: Türkan YEŞİLYURT
Number of pages: 170-177
DOI: http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.36778
Full text:
The Journal of Academic Social Sciences
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.