LÜTFİ PAŞA’NIN DEVLET ADAMLIĞI VE DEVLET YÖNETİMİNE DAİR GÖRÜŞLERİ
LUTFI PASHA'S VIEWS ON THE STATE GOVERNMENT AND GOVERNMENT ADMINISTRATION

Author : Kayhan ATİK
Number of pages : 340-350

Abstract

Toplu halde yaşayan insanlar, kendilerine bir idareci seçme gereğini duymuşlardır. İdari yöntemleri farklı olmakla birlikte, idarecinin otorisini tanımışlar ve bu durum günümüze kadar gelmiştir. Her dönemde, başta hükümdar, padişah, halife, sultan, vezir, sadrazam gibi devlet adamlarının özelliklerini, en iyi devlet idaresinin nasıl olması gerektiğini, idare sanatının inceliklerini anlatan, fikir adamları çıkmıştır. Bu eserlere siyaset-nâme veya nasihat-nâme adını veriyoruz. Osmanlı döneminde de kıymetli eserler verilmiştir. Nasihat-ı Sultan Murat, Kitab-ı Müstetab, Düstürü’l- Amel, Nasihatü’l- Selatin, Koçi Bey Risalesi, vb. Bu yazarlardan bazılarının hem genel Osmanlı Tarihler vardır, hem de siyasi konuları ihtiva eden eserleri vardır. Mesela, Lütfi Paşa’nın hem ‘’Tevarih-i Âl-i Osman’’ hem de ‘’Asaf-nâme’’ isimli siyasi konuları ihtiva eden bir eseri vardır. Bizde bu çalışmada ‘’Lütfi Paşa’nın Devlet Adamlığı ve Devlet Yönetimine Dair Görüşlerini’’ incelemeye çalışacağız. Yazar siyasi görüşlerini gerek Tevarih-i Âl-i Osman’da ve gerekse Asaf-nâme isimli eserlerine serpiştirmiştir. Bu siyasi görüşler, ütopya veya hayali fikirler değildir. Lütfi Paşa bizzat devletin birçok kademesinde görev aldığı için bizzat uygulanabilir ve kendisinin uyguladığı kurallardan bahsetmiştir. Lütfi Paşa, devletin en küçük kademelerinde görev yapmaya başlayarak, en yüksek mevki olan sadrazamlığa kadar yükselmiştir. Dolayısıyla vezir olunca, bulunduğu bütün kademelerde edindiği tecrübelerinden faydalanmış, eksiklikleri, aksaklıkları, düzeltmeye çalışmıştır. Onun fikirleri diğer siyasetnamelerin bazılarında olduğu gibi kuru çekişme ve çok hayali fikirler değildir. Onun ileri sürdüğü fikirler bizzat yaşayıp uygulanabilen fikirlerdir.

Keywords

Lütfi Paşa, Devlet Adamlığı, Devlet Yönetimi.

Read:406

Download: 136