KÖZKAMAN/LIK: İHANET VE KİMLİK SORUNSALI
KÖZKAMAN/LIK: BETRAYAL AND IDENTITY PROBLEMATIQUE

Author : Samet AZAP
Number of pages : 104-117

Abstract

Bir milletin tarih sahnesinde oynadığı rol onun gelecek algısını şekillenmesinde önemlidir. Tarih boyunca Çarlık Rusyası döneminde yaşadığı işgal süreci ve Sovyetler Birliğinin kurulmasıyla yaşadığı mankurtlaştırma/ötekileştirme süreçlerini deneyimleyen Kırgızlar, kendilik değerlerinin oluşmasında Manas destanına çok şey borçludur. Kırgız tarihinde önemli bir farkındalık yaratan Manas’ın kahramanlıkları milli bilincin uyanmasında önemli bir destandır. Bu destandan çıkan “mankurt” kavramı Cengiz Aytmatov ile dünya literatüründe ses getirmiş ötekileşme, kimliksizleştirme, yabancılaştırma gibi terimlerle birlikte kullanılmaya başlanmıştır. Çalışmanın amacını teşkil eden “közkamanlık” da “mankurtlaştırma” gibi Manas destanından alınan bir kavramdır. Son yıllarda Türk Dünyası edebiyatlarında adı anılmaya başlanan közkamanlık hakkında bilgi eksikliği ve metin analizinin olmaması bu çalışmanın ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Çalışmada öncelikle “közkaman” teriminin kökeni üzerinde durulmuş ve “közkamanlık”ın Manas destanında işleniş şekli ele alınmıştır. Daha sonra ihanet kavramı ile aynı düzlemde değerlendireceğimiz “közkamanlık” kavramı ve “közkaman karekter”in özellikleri belirtilmiştir. Son olarak ise, “közkamanlık” ile “mankurtlaştırma” arasındaki farklar ortaya konarak “Kuma Kadından Doğan Büyük Lider” öyküsünde “közkamanlık” “İhanet” ve “kimlik sorunsalı” arasındaki ilişki bağlamında örnek çözümleme yapılmıştır.

Keywords

Közkamanlık, mankurtlaştırma, ihanet, Manas Destanı, “Kuma Kadından Doğan Büyük Lider” öyküsü

Read:728

Download: 229