ÖZBEK TÜRKÇESİNİN ALFABE SORUNU

Author:

Number of pages: 341-351
Year-Number: 2016-32

Abstract

Özbek Türkçesinin ayrı bir yazı dili olarak kullanılmaya başlandığı tarihten bugüne kadar Özbek Türkleri, çeşitli sebeplerle dört defa alfabe değiştirmişlerdir. Arap alfabesinin Özbek Türkçesindeki bütün sesleri karşılamaması ve Özbek Türkçesinin özelliklerini yansıtmaması Latin alfabesine geçişi hızlandırmıştır. Rusların Türkistan’ı işgalinden sonra uyguladığı dil politikalar neticesinde Kiril alfabesi kabul edilmiş ve yaklaşık 55 yıl boyunca kullanılmıştır. 1990’ların başından itibaren Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinin milli dil politikalarını uygulaması ile birlikte Latin alfabesine geçilmiştir. Çağatay Türkçesinin devamı kabul edilen Özbek Türkçesinin alfabe sorunu günümüzde de hala devam etmektedir. Biz de bu çalışmamızda Özbek Türkçesindeki alfabe değişimlerini ayrıntılarıyla açıklamaya çalışacağız.

Keywords

Abstract

From date on which it is began to be used Uzbek Turkish as a separate written language until today, Uzbeks changed the alphabet four times for various reasons. Because of Arabic alphabet does not represent all the sounds in Uzbek Turkish and characteristics of Uzbek Turkish, the transition to the Latin alphabet was accelareted. The Cyrillic alphabet was adopted and has been used for about 55 years as a result of language policies implemented by Russia after the invasion of Türkistan. It was adopted the Latin alphabet with Central Asian Turkic Republics’ implemented national language policies from the early 1990’s. The alphabet problem of Uzbek Turkish which is accepted as a continuation of Chagatai Turkish alphabet, still continues today. In this study, we will try to explain the change of Uzbek Turkish in detail.

Keywords